İçeriğe geç
2Wsözlük

Ünlü söz

“Çünkü bilge kişiye buyruk verilmemeli, bilge buyruk vermeli; o bir başkasına boyun eğmemeli, daha az bilge olan ona boyun eğmeli.”

— Aristoteles (MÖ 384 – MÖ 322)

KaynaklıSöz, künyesiyle birlikte Wikiquote'ta kayıtlı.
Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram

Söz kartını indir

Antik Yunanca aslı

οὐ γὰρ δεῖν ἐπιτάττεσθαι τὸν σοφὸν ἀλλ᾽ ἐπιτάττειν, καὶ οὐ τοῦτον ἑτέρῳ πείθεσθαι, ἀλλὰ τούτῳ τὸν ἧττον σοφόν.

Ne anlatıyor?

Aristoteles burada bilgeliğin doğal bir hiyerarşi kurduğunu, bilge kişinin başkaları tarafından yönetilmek yerine başkalarını yönlendirecek konumda olması gerektiğini savunur. Bu düşünce, onun pratik yaşamla ilişkili etik ve siyaset anlayışıyla da uyumludur; ancak buradaki bağlam daha çok teorik bilginin, yani sophia'nın insan yaşamında taşıdığı üstünlükle ilgilidir. Bilgelik, yalnızca bilgi birikimi değil, aynı zamanda doğru karar verebilme ve başkalarına yol gösterebilme yetisidir.

Sözün geçtiği pasajda Aristoteles, felsefenin değerini ve bilgeliğin toplumdaki yerini tartışır. Ona göre bilge kişi, haz ve pratik yarar peşinde koşan değil, hakikati kavrayan kişidir. Hakikati kavrayan kişinin emir alması değil, emir vermesi doğaldır; çünkü doğru yargıya sahip olan, yönlendirici olmalıdır. Bu, Antik Yunan düşüncesinde yaygın olan "bilginin iktidarı" fikrinin bir yansımasıdır.

Bugünün okuru için bu cümle, uzmanlığın ve derin bilginin toplumsal karar alma süreçlerindeki önemine işaret eder. Bilgi sahibi olanın sözünün dinlenmesi, liyakatin esas alınması gerektiği şeklinde okunabilir. Ancak aynı zamanda bu hiyerarşik bakışın demokratik eşitlik anlayışıyla gerilim taşıdığı da düşünülebilir. Aristoteles burada bilgeliği bir otorite kaynağı olarak sunar; bu, onun dönemindeki toplumsal yapıyla da bağlantılıdır.

Hangi bağlamda söylendi?

Aristoteles'in Metafizik adlı eserinin birinci kitabında, bilgeliğin (sophia) doğası ve filozofun toplumdaki yeri tartışılır. Söz, eserin 982a bölümünde geçer; Aristoteles burada bilge kişinin emir alması değil, emir vermesi gerektiğini söyleyerek felsefi bilginin pratik bilgiden üstün olduğu görüşünü dile getirir.

Kaynak

  • Eser: Metaphysics (2001)
  • Künye: 982a.15, W. Ross, trans., The Basic Works of Aristotle (2001), p. 691.
  • Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Aristotle
  • Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote

Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.

Konular

İlgili sözler