Ünlü söz
“Schiller'in şiirleri müzik için son derece zordur. Besteci kendini şairin çok üzerine çıkarmayı bilmelidir. Schiller söz konusuyken bunu kim yapabilir? Goethe çok daha kolaydır!”
— Ludwig van Beethoven (1770 – 1827)
Almanca aslı
Schillers Dichtungen sind für die Musik äußerst schwierig. Der Tonsetzer muß sich weit über den Dichter zu erheben wissen. Wer kann das bey Schiller? Da ist Göthe viel leichter!
Ne anlatıyor?
Beethoven bu sözünde müzik ile edebiyat arasındaki ilişkiye dair pratik bir gözlemini dile getiriyor. Ona göre Schiller'in dizeleri o kadar yoğun, felsefi ve kendi içinde tamamlanmış bir yapıya sahiptir ki bestecinin bu metne ekleyeceği müzik kolayca metnin gerisinde kalabilir veya metinle yarışmak zorunda kalır. Schiller'in dilindeki retorik güç ve düşünsel derinlik, besteciden metni aşan, onu başka bir düzleme taşıyan bir müzikal vizyon talep eder.
Buna karşılık Goethe'nin şiirlerini müzikle buluşturmak Beethoven'a göre daha kolaydır; çünkü Goethe'nin lirizmi, şarkı formuna daha doğal bir zemin sunar ve müzikal akışa daha rahat uyum sağlar. Bu, iki büyük Alman şairinin üslup farklarına dair bestecinin atölyesinden çıkmış teknik bir değerlendirme olarak okunabilir. Beethoven'ın kendi pratiğinde her iki şairin metinlerini de kullanmış olması, burada bir beğeni hiyerarşisinden çok, besteleme sürecindeki zorluk derecelerine dair bir tespit yaptığını gösterir.
Söz aynı zamanda sanatlar arası bir hiyerarşi ya da rekabet değil, bir dönüştürme sorununa işaret eder: Büyük bir edebi metin, müziğin ona yeni bir boyut katmasını gerektirir; yoksa müzik sadece metnin gölgesinde kalır. Beethoven'ın bu teknik içgörüsü, bugün hâlâ şarkı, opera ve oratoryo gibi metinli müzik türleri üzerine düşünenler için anlamlı bir perspektif sunar: Besteci, metnin hizmetkârı değil, onu yeniden yaratan bir ortak olmalıdır.
Hangi bağlamda söylendi?
Bu sözün hangi bağlamda ve ne zaman söylendiği güvenilir kaynaklarda belgelenmemiş; bu yüzden tahmin yürütmüyoruz.
Kaynak
- Künye: Carl Czerny: Anekdoten und Notizen über Beethoven [Manuskript, 1852]. In: Über den richtigen Vortrag der sämtlichen Beethoven'schen Klavierwerke, Hrsg. Paul Badura-Skoda, Universal-Edition, Wien 1963, S. 19 books.google
- Kaynak bağlantısı: https://de.wikiquote.org/wiki/Ludwig_van_Beethoven
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Gerçek sanat ölümsüz kalır ve gerçek sanatçı, büyük zihin ürünlerinden içten bir haz duyar.”
— Ludwig van Beethoven (1770 – 1827)
“Devam et; yalnızca sanatı uygulama, onun içine de nüfuz et; bunu hak ediyor. Çünkü yalnızca sanat ve bilim insanı tanrısallığa dek yükseltir. [...] Gerçek sanatçının kibri yoktur; ne yazık ki görür ki sanatın sınırları yoktur, hedeften ne kadar uzakta olduğunu belli belirsiz hisseder ve başkalarınca belki hayranlıkla izlenirken, daha iyi dehanın kendisine ancak uzak bir güneş gibi yol gösterdiği yere henüz ulaşamamış olmanın yasını tutar.”
— Ludwig van Beethoven (1770 – 1827)
“Händel için ayrı bir raf – Bu rafın her boşluğunda, büyük ve küçük kitaplar için kolayca hareket ettirilebilen birer çıta bulunmalı.”
— Ludwig van Beethoven (1770 – 1827)
“Devam et, yalnızca sanatı icra etmekle yetinme, onun içine de nüfuz et; bunu hak ediyor, çünkü insanı tanrısallığa dek yükselten yalnızca sanat ve bilimdir.”
— Ludwig van Beethoven (1770 – 1827)
“Ah, saçma. Ben asla şan ve şeref için yazmayı düşünmedim. Yüreğimdeki dışarı çıkmalı, bu yüzden yazıyorum.”
— Ludwig van Beethoven (1770 – 1827)
“Yanlış bir nota çalmak önemsizdir; tutkusuz çalmak affedilemez.”
— Ludwig van Beethoven (1770 – 1827)