“Almanya, Prusya'nın liberalizmine değil, gücüne bakıyor; Bavyera, Württemberg, Baden liberalizme hoşgörüyle yaklaşabilir, ama yine de kimse onlara Prusya'nın rolünü vermeyecektir; Prusya kuvvetini toplamalı ve daha önce birkaç kez kaçırılmış olan elverişli ana saklamalıdır; Prusya'nın Viyana Antlaşmalarına göre çizilmiş sınırları sağlıklı bir devlet yaşamı için elverişli değildir; çağın büyük sorunları nutuklarla ya da çoğunluk kararlarıyla çözülmez — 1848 ve 1849'un büyük hatası buydu — demir ve kanla çözülür.”

Bismarck bu ünlü sözünde, Alman birliğinin siyasi konuşmalar ya da meclis çoğunluklarıyla değil, güç kullanımıyla sağlanacağını savunur. Liberal anayasal ya da parlamenter yöntemleri açıkça küçümser; Almanya'nın geleceğini belirleyecek olan şeyin Prusya'nın askeri ve siyasi kudreti olduğunu söyler. "Demir ve kan" ifadesi, savaşı ve sert güç politikasını işaret eder ve Bismarck'ın adeta simgesi haline gelmiştir.

Sözün arka planında, 1861'den beri Prusya'da yaşanan anayasa çatışması vardır. Kral I. Wilhelm ordunun yeniden yapılandırılması için bütçe talep ederken, liberal çoğunluktaki meclis bu talebi reddediyordu. Bismarck, hükümetin meclisin onayı olmadan da ülkeyi yönetebileceğini ve güç siyaseti izleyebileceğini düşünüyordu. Ona göre Almanya'nın birleşmesi için gereken kararlar, parlamento tartışmalarıyla değil, güçlü bir devlet iradesiyle alınmalıydı.

Bu söz, Bismarck'ın realist ve mesafeli siyaset anlayışının en net ifadelerinden biridir. Bugün "demir ve kan" deyimi, uzlaşma yerine zor yoluyla sonuç alma siyasetini anlatmak için kullanılır. Söz, siyasi idealler ile güç gerçekliği arasındaki ilişkiyi, aynı zamanda siyasetin şiddetle kurulabilen yüzünü tartışmaya açar ve demokrasi ile otoriter güç arasındaki gerilimi canlı tutar.

Bu söz, Bismarck'ın 30 Eylül 1862'de Prusya Temsilciler Meclisi Bütçe Komisyonu önünde yaptığı konuşmadan alınmıştır. O dönemde Prusya'da anayasa çatışması yaşanıyordu; meclisteki liberal çoğunluk ordu reformu için gerekli bütçeyi onaylamıyor, Kral I. Wilhelm ise ordunun güçlendirilmesinden vazgeçmiyordu. Bismarck, bu kriz sırasında başbakanlığa atanmış ve meclise, hükümetin meclis direnişine rağmen güç politikasını sürdüreceğini açıkça söylemiştir.