“Bismarck ekledi: "Savaş alanındaki cesaret bizde ortak bir haslettir, fakat çok saygın insanların bile sivil cesaretten yoksun olduğunu sıkça görürsünüz. [...]"”

Bismarck bu sözünde askerî cesaret ile sivil cesaret arasına belirgin bir ayrım koyar. Savaş meydanında gösterilen yiğitliği, toplumun geniş kesimlerinde bulunabilen, neredeyse sıradan sayılabilecek bir erdem olarak görür. Buna karşılık sivil cesareti, yani kişinin toplumsal baskı, mevki kaybı veya otorite karşısında kendi doğrularını savunabilme gücünü çok daha nadir ve değerli bulur.

Ona göre saygın, dürüst insanlar bile günlük yaşamda ya da siyasette sivil cesaret göstermekte zorlanabilir. Bu tespit, Bismarck'ın gözlem gücünü ve insan doğasına dair mesafeli bakışını yansıtır. Aynı zamanda bir yöneticinin, çevresindeki insanlardan yalnızca itaat değil, gerektiğinde açık sözlülük de beklediğine dair bir imada bulunur.

Bugünün okuruna bu söz, özellikle otorite karşısında sessiz kalmak ile doğruyu dile getirmek arasındaki seçimin her dönemde güncel olduğunu hatırlatır. Sivil cesaret; statü, kariyer veya toplumsal kabul riskini göze almayı gerektirdiği için savaş cesaretinden farklı bir irade sınavıdır.

Bismarck bu sözü 1864 yılında diplomat Robert von Keudell ile yaptığı bir sohbet sırasında söylemiştir. Keudell'in anılarında aktarılan ifade, Bismarck'ın insan karakteri ve yönetim çevresindeki davranış kalıpları hakkındaki düşüncelerine dair bir pencere açar.