“Hiçbir hükümet zayıf bir hükümet kadar ülke çıkarlarına zararlı değildir.”

Bismarck'ın bu sözü, devlet yönetiminde güçlü ve kararlı bir iradenin gerekliliğine olan inancını özetler. Ona göre bir hükümetin en tehlikeli hali, kötü niyetli olması değil zayıf olmasıdır. Zayıf bir hükümet, içeride düzeni sağlayamaz, dışarıda ülkenin çıkarlarını koruyamaz ve her baskı karşısında geri adım atar. Bismarck için bu durum, ülkeye açıkça düşmanlık eden bir yönetimden bile daha yıpratıcıdır.

Bu düşünce, Bismarck'ın genel siyaset anlayışıyla uyumludur. Ona göre siyaset, sonuç elde etme sanatıdır ve sonuç almak için güçlü bir merkezi otorite, açık bir hedef ve sorumluluk almaktan çekinmeyen yöneticiler gerekir. Sorumluluk korkusunu çağının devlet adamlarının hastalığı olarak nitelemesi de aynı anlayışın parçasıdır. Zayıflık, kararsızlık ve sorumluluktan kaçış, devletin hem içeride hem dışarıda güvenilirliğini sarsar.

Bugün bu söz, güçlü devlet talebinin gerekçesi olduğu kadar otoriter eğilimlerin de dayanağı olarak okunabilir. Güçlü hükümet vurgusu, etkin yönetim arayışını ifade ederken, denetimsiz bir güç yoğunlaşmasına da davetiye çıkarabilir. Bismarck'ın sözü, devlet kapasitesi ile bireysel özgürlükler arasındaki gerilimi bugün hâlâ tartışmaya açan bir uyarı niteliğindedir.

Bu söz, Bismarck'ın yaşamının son dönemine, 1890'lara aittir. Kaynak, eski Reich Şansölyesi Bernhard von Bülow'un 1916 tarihli "Deutsche Politik" adlı kitabında aktardığı bir bilgidir. Buna göre Bismarck, bu düşünceyi Hamburger Nachrichten gazetesinin başyazarı Hermann Hofmann ile yaptığı bir görüşmede dile getirmiştir. Emeklilik dönemindeki Bismarck, Alman İmparatorluğu'nun yönetimindeki gelişmeleri eleştirel gözle izliyor ve geçmişteki siyasi deneyimlerini değerlendiriyordu.