“İçiniz rahat olsun, Kanossa'ya gitmiyoruz, ne bedenen ne de ruhen.”

Bismarck bu sözüyle, Katolik Kilisesi karşısında geri adım atmayacağını ve devletin otoritesinden ödün vermeyeceğini kesin bir dille ifade eder. Kanossa'ya gitmek, tarihsel olarak Kutsal Roma İmparatoru IV. Heinrich'in 1077'de Papa karşısında alçakgönüllülük göstererek affedilmek için Kanossa Kalesi'ne gitmesine atıfta bulunur. Bu olay, dünyevi iktidarın ruhani otorite karşısında teslimiyetinin sembolü haline gelmiştir.

Bismarck'ın 'ne bedenen ne de ruhen' vurgusu önemlidir. Yalnızca fiilen Kilise'nin dayattığı şartlara boyun eğmeyeceğini değil, zihnen ve değerler bakımından da devletin bağımsızlığını koruyacağını söyler. Bu, Kültürkampf sürecindeki temel çizgisinin bir özetidir: Devlet, kilise karşısında kendi egemenlik alanını korumalıdır; dinî kurumların siyasi vesayetine izin verilmemelidir.

Söz, bugün kurumların özerkliğini ve bir güç mücadelesinde taviz vermemenin sembolik önemini anlatmak için kullanılır. Aynı zamanda, bir uzlaşma ya da geri adım beklentisi karşısında gösterilen kararlı duruşun ifadesidir.

Bismarck bu sözü, 14 Mayıs 1872'de Alman Reichstag'ında yaptığı konuşmada söylemiştir. Dönem, Katolik Kilisesi ile yaşanan Kültürkampf sürecinin başlangıcına denk gelir. Konuşma, devletin kilise karşısında bağımsızlığını koruma kararlılığını ifade eder.