“Alışkanlıktan dolayı durmuş bir saate hâlâ çalışıyormuş gibi bakıldığı gibi, güzel bir kadının yüzüne de hâlâ âşıkmış gibi bakılabilir.”

Goethe bu sözde alışkanlığın algıyı nasıl dondurabileceğini zarif bir benzetmeyle anlatır. Durmuş bir saat, alışkanlıkla ona bakan kişi için bir süreliğine hâlâ zamanı gösteriyormuş gibi görünür. Benzer biçimde, bir zamanlar âşık olunan güzel bir kadının yüzüne de duygular değişmiş olsa bile eski bakışla bakılabilir. Yani sevgi sona erse de, bakışın alışkanlığı bir süre o duyguyu yaşatıyormuş izlenimi verir.

Bu benzetme, Goethe'nin insan psikolojisine ve duygusal yaşamın geçiciliğine dair keskin gözlem gücünü yansıtır. Aşkın değişmesi bir kusur değil, insan doğasının bir gerçeğidir; ancak alışkanlıklar eski duyguların gölgesini taşır. Göz ile kalp arasındaki uyumsuzluk, ilişkilerin karmaşık doğasına işaret eder.

Bugün de bu söz, geçmişte kalan duyguların alışkanlıkla sürdürülmesini ve insanın kendi hislerindeki değişimi fark etmesinin ne kadar güç olabileceğini hatırlatır.