“Doğru olana sarılmakla iyi bir şey elde edilmelidir. Vicdan insanın pusulasıdır ve ibre bazen sapıyor olsa da, insan onunla yönünü bulmaya çalışırken çoğu kez düzensizlikler algılasa da, yine de onun yönünü izlemeye çalışmalıdır.”

Van Gogh bu sözlerinde vicdanı bir pusulaya benzetir. Pusulanın ibresi her zaman kusursuz çalışmaz; tıpkı insanın iç sesinin de zaman zaman yanıltıcı olabileceği gibi. Ancak sanatçıya göre bu yanılma ihtimali, vicdanı bütünüyle reddetmek için bir gerekçe oluşturmaz. Doğruya sarılmak, ibrenin gösterdiği yön her zaman net olmasa bile o yönü izlemeye devam etmeyi gerektirir.

Söz, ahlaki kararlar alırken yaşanan belirsizliği yalın bir dille ortaya koyar. Van Gogh burada kusursuz bir ahlak anlayışından çok, samimi bir dikkati ve sürekli bir yönelimi öne çıkarır. Vicdanın sapmaları insanı cesaretsizliğe değil, daha dikkatli bir izlemeye davet etmelidir. Bu yaklaşım, ahlaki yaşamın dondurulmuş kurallardan değil, sürekli bir arayıştan oluştuğunu ima eder.

Bugün okura, belirsizlik içinde bile ahlaki pusulayı elden bırakmamanın değerini anlatır. Van Gogh'un sözü, insanın kendi iç sesine güvenmeyi öğrenirken aynı zamanda onun sınırlarını da tanıması gerektiğini vurgular. Doğruya sarılmak, garantili bir sonuçtan çok, sürdürülen bir çaba olarak çizilir.

Van Gogh'un 1882 tarihli bu sözü, Theo'ya yazdığı mektuplardan alınmıştır. Bu dönemde sanatçı, Lahey'de yaşamakta ve resim eğitimiyle uğraşırken aynı zamanda kişisel ilişkilerinde ve toplumsal konumunda ciddi zorluklar yaşamaktadır. Söz, onun iç dünyasındaki ahlaki ve varoluşsal sorgulamaların bir yansımasıdır.