“Sertleşmek gerek; ama şefkati hiç yitirmeden.”

Bu söz, Che Guevara'nın siyasi mücadele anlayışındaki bir denge arayışını ifade eder. Bir yandan devrim koşulları, savaş ve yoksullukla mücadele, insanın dayanıklı, kararlı ve gerektiğinde acımasız olmasını gerektirir; öte yandan insanlığın şefkat, sevgi ve merhamet gibi değerlerinden vazgeçmesi, mücadelenin anlamını yitirmesi demektir. Che'ye göre devrimci, sert koşullarda yılmamalı ancak içindeki insani sıcaklığı korumalıdır.

Bu anlayış, onun hem bir gerilla komutanı hem de doktor olarak geçirdiği yılların izlerini taşır. Savaşın zorunlu kıldığı kararlılık ile insan acısına duyarlı bir ahlaki tutum arasında kopmaz bir bağ olduğunu düşünür. Bu yüzden söz, özellikle kendi kuşağının devrimci romantizmi içinde güçlü bir yankı bulmuştur.

Günümüzde bu ifade, her türlü zorlu mücadele içinde insani değerlerin korunması gerektiğine dair evrensel bir çağrı olarak da okunabilir. Sertlik ile şefkat arasındaki gerilimi birbirini dışlayan karşıtlıklar olarak değil, tamamlayıcı erdemler olarak gören bu yaklaşım, siyasi söylemin ötesinde kişisel bir ahlak ilkesine dönüşür.