“Josef K.'ya iftira atılmış olmalıydı, çünkü hiçbir kötülük yapmamış olmasına karşın bir sabah tutuklanıverdi.”

Bu cümle, romanın ilk cümlesi olarak okuru doğrudan Josef K.'nın tuhaf tutuklanma sahnesine sokar. Daha en baştan suç ile tutuklama arasındaki ilişki tersine çevrilir: Josef K. kendini suçsuz hissetmektedir, ancak kimin iftira attığı, hangi merciin karar verdiği ve neyle suçlandığı belirsizdir. Bu belirsizlik roman boyunca çözülmez. Kafka böylece modern hukuk sistemlerindeki suçluluk karinesi, bürokratik işleyiş ve bireyin sisteme yabancılaşması gibi meseleleri dramatik bir açılışla somutlaştırır.

Roman, tutuklama sahnesinden itibaren Josef K.'nın görünürde özgür olduğu ama davasıyla sürekli meşgul edildiği bir süreci anlatır. K. ne suçunu öğrenebilir ne de kendisini yargılayan makamla doğrudan ve anlaşılır bir ilişki kurar. Bu yapı, suçun ve cezanın yalnızca hukuki değil varoluşsal bir boyutu olduğu izlenimi verir. Josef K. bir yandan kendini aklamaya çalışırken öte yandan kendi suçluluk duygusuyla da yüzleşmek zorunda kalır.

Günümüz okuruna bu açılış cümlesi, birey ile otorite arasındaki güven ilişkisinin kırılganlığını hatırlatır. Bir insana yöneltilen belirsiz bir suçlamanın bile onun yaşamını nasıl ele geçirebileceğini, kendini savunma hakkının anlamsızlaşabileceğini ve modern kurumların birey karşısındaki güç dengesizliğini çarpıcı biçimde ortaya koyar.

Söz, Franz Kafka'nın "Der Prozess" (Dava) romanının ilk cümlesidir. Roman 1914-1915 yıllarında yazıldı ve Kafka'nın ölümünden sonra 1925'te yayımlandı. Açılış cümlesi, Josef K.'nın otuzuncu yaş günü sabahında ansızın tutuklanmasıyla başlayan ve sonu gelmeyen dava sürecini tanıtır.