“Günlüğü olmayan bir insan, bir günlüğün karşısında yanlış bir konumdadır.”

Kafka bu kısa cümlede günlük tutmayı yalnızca bir alışkanlık olarak değil, insanın kendisiyle ilişki kurma biçimi olarak ele alır. Günlüğü olmayan birinin, başka birinin günlüğüyle karşılaştığında içine düştüğü durumu tarif eder: Böyle bir kişi, günlük denen şeyin ne olduğunu, nasıl bir işlev gördüğünü tam olarak kavrayamayacağı için ona karşı "yanlış bir konumda" durur. Yani günlüğü ancak bir okur gibi, uzaktan bakarak anlayabilir; oysa günlüğün asıl anlamı, onu tutan kişi için yazma sürecinde ortaya çıkar.

Bu söz, Kafka'nın günlük yazmayı bir tür kendini gözlemleme ve varlığını yazıda inşa etme aracı olarak gördüğünü yansıtır. Ona göre günlük, yalnızca olan biteni kaydetmek için tutulmaz; aynı zamanda insanın kendi benliğiyle kurduğu sürekli bir hesap, bir iç konuşma ve hatta bir tür aynadır. Günlük tutmayan biri ise bu iç konuşmanın dışında kaldığı için, günlükle karşılaştığında onu ancak dışarıdan ve yanlış bir bakışla değerlendirebilir.

Kafka'nın kendi günlükleri de bu düşüncenin pratik bir örneğidir: Onun günlükleri yalnızca yaşanan olayları değil, düşünce denemelerini, mektup taslaklarını, edebi fragmanları ve rüyaları içerir. Dolayısıyla bu söz, bir yandan günlük biçimine dair poetik bir gözlem, bir yandan da okur ile günlük metni arasındaki kaçınılmaz mesafeye işaret eden bir uyarıdır.

Bu söz, Kafka'nın 29 Eylül 1911 tarihli günlük kaydından alınmıştır. Kafka bu dönemde günlük yazımının kendisi üzerine de zaman zaman düşünür ve günlük biçiminin sınırları ile imkânları hakkında kısa notlar düşer.