Ünlü söz
“Şu kanaate vardım ki, benim sahip olduğum hâliyle tüberküloz özel bir hastalık değildir, özel bir adı hak eden bir hastalık değildir; yalnızca, anlamı şimdilik kestirilemeyecek biçimde güçlenmiş olan genel ölüm tohumudur.”
— Franz Kafka (1883 – 1924)
Almanca aslı
Ich bin zu der Meinung gekommen, daß die Tuberkulose, so wie ich sie habe, keine besondere Krankheit, keine eines besonderen Namens werte Krankheit ist, sondern nur eine ihrer Bedeutung nach vorläufig nicht einzuschätzende Verstärkung des allgemeinen Todeskeims.
Ne anlatıyor?
Kafka, kendi hastalığını tıbbi bir çerçevenin ötesinde, varoluşsal bir gözle yorumlar. Tüberküloz onun için ayrıksı, adlandırılabilir bir hastalık değildir; her insanda bulunan ölüm ihtimalinin, ölüme yönelik o genel tohumun yoğunlaşmış bir biçimidir. Böylece hastalığı kendine özgü bir talihsizlik olarak görmekten çıkarıp, insanlık durumunun keskinleşmiş bir hâli olarak ele alır.
Bu düşünce, Kafka'nın eserlerinde sıkça görülen bedensel ve varoluşsal çürüme temalarını hatırlatır. Onun anlatılarında hastalık, fiziksel bir arızadan çok, daha derin bir yabancılaşmanın ve metafizik bir tedirginliğin işaretidir. Burada da tüberküloz, özel bir felaket değil, her insanın içinde taşıdığı ölümlülüğün görünür hâle gelmesidir.
Kafka'nın bu yaklaşımı, hastalığı bireysel bir kader olarak dramatize etmek yerine, onu daha geniş bir insanlık durumunun parçası sayar. Bunda, kendine acıma duygusundan çok, soğukkanlı ve neredeyse felsefi bir kavrayış vardır; ölümün herkes için geçerli olan gerçekliği, hastalıkta yalnızca daha güçlü biçimde belirginleşir.
Hangi bağlamda söylendi?
Kafka'nın Ekim 1917 başında Zürau'dan Max Brod'a yazdığı mektuptan alınmıştır. Kafka, tüberküloz teşhisi konduktan sonra kız kardeşi Ottla'nın çiftliğinde dinlenmek üzere Zürau'ya gitmişti. Max Brod'a yazdığı bu satırlarda, yeni konan teşhisi nasıl yorumladığını aktarır. Mektup, 'Briefe 1902-1924' başlıklı derlemede yer alır ve Kafka'nın hastalığını kendine özgü varoluşsal bir çerçeveyle anlamlandırma çabasını belgelemektedir.
Kaynak
- Eser: Briefe
- Künye: An Max Brod, Zürau, Anfang Oktober 1917. In: Briefe 1902-1924, Hrsg. Max Brod, S. Fischer, Frankfurt/Main 1966, S. 177 books.google.de
- Kaynak bağlantısı: https://de.wikiquote.org/wiki/Franz_Kafka
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Dakik değilim, çünkü beklemenin acılarını duymuyorum. Bir sığır gibi bekliyorum.”
— Franz Kafka (1883 – 1924)
“Bir insan nasıl suçlu olabilir ki? Burada hepimiz insanız, biri öteki gibi.”
— Franz Kafka (1883 – 1924)
“Josef K.'ya iftira atılmış olmalıydı, çünkü hiçbir kötülük yapmamış olmasına karşın bir sabah tutuklanıverdi.”
— Franz Kafka (1883 – 1924)
“Genel olarak argümantasyon: F.[elice] karşısında kaybolmuşum.”
— Franz Kafka (1883 – 1924)
“Günlüğü olmayan bir insan, bir günlüğün karşısında yanlış bir konumdadır.”
— Franz Kafka (1883 – 1924)
“Dünyanın acılarından kendini uzak tutabilirsin, bu sana bırakılmıştır ve doğana uygundur; ama belki de tam bu uzak duruş, kaçınabileceğin tek acıdır.”
— Franz Kafka (1883 – 1924)