Ünlü söz
“Yazı değişmez ve görüşler çoğu zaman yalnızca bunun karşısındaki çaresizliğin bir ifadesidir.”
— Franz Kafka (1883 – 1924)
Almanca aslı
Die Schrift ist unveränderlich und die Meinungen sind oft nur ein Ausdruck der Verzweiflung darüber.
Ne anlatıyor?
Kafka bu sözünde, yazılı metin ile onun yorumları arasındaki gerilimi anlatır. Yazı, bir kez ortaya çıktıktan sonra sabittir; onu değiştirmek mümkün değildir. Buna karşılık insanların o metin hakkındaki görüşleri sürekli değişir, çoğalır ve birbiriyle çelişir. Kafka'ya göre bu bitmek bilmeyen yorum çabası, çoğu zaman metnin değişmezliği karşısında duyulan çaresizliği yansıtır. İnsanlar bir metni kendi anlayışlarına göre eğip bükmeye çalışsa da yazının kendisi orada, olduğu gibi durmaya devam eder.
Bu düşünce, Kafka'nın yapıtlarında sıkça görülen yorum ve otorite sorununa da ışık tutar. Özellikle "Dava" ve "Şato" gibi romanlarında kahramanlar, karşılaştıkları kuralların ve yazılı buyrukların anlamını kavramakta zorlanır. Kuralları yorumlayan kişiler farklı görüşler öne sürer; ancak bu görüşler, kuralın kendisini netleştirmek yerine çoğu zaman belirsizliği artırır. Böylece yorumlar, metne hâkim olma arzusunun ve bu arzunun başarısızlığının bir dışavurumu haline gelir.
Günümüz okuru için bu söz, özellikle hukuk, din ve edebiyat alanlarındaki yorum tartışmalarına ufuk açıcı bir hatırlatma niteliği taşır. Bir metnin sabitliği karşısında yorumcuların ürettiği fikirler, metni kontrol etme çabasından çok, o sabitliğin yarattığı huzursuzlukla başa çıkma girişimi olarak da okunabilir.
Hangi bağlamda söylendi?
Söz, Franz Kafka'nın "Der Prozess" (Dava) adlı romanının dokuzuncu bölümünde, "Der Geistliche" (Rahip) başlıklı kısımda geçer. Bu bölümde rahip, Josef K.'ya yasanın yorumlanması üzerine konuşurken yazı ile yorum arasındaki ilişkiyi tartışır. Roman, Kafka'nın 1914-1915 yıllarında üzerinde çalıştığı ve yazarın ölümünden sonra 1925'te yayımlanan bir yapıttır.
Kaynak
- Eser: Der Prozess
- Künye: Der Geistliche, 9. Kapitel, S. 383
- Kaynak bağlantısı: https://de.wikiquote.org/wiki/Franz_Kafka
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Günlüğü olmayan bir insan, bir günlüğün karşısında yanlış bir konumdadır.”
— Franz Kafka (1883 – 1924)
“Ne dersiniz? Pazar gününe kadar bir mektup daha alabilir miyim? Mümkün olabilir elbette. Ama mektuplara duyulan bu istek anlamsız. Tek bir mektup yetmez mi, tek bir bilgi yetmez mi? Elbette yeter, ama yine de insan arkasına yaslanıp mektupları içiyor ve yalnızca içmeyi bırakmak istemediğini biliyor. Bunu açıklayın, Milena, öğretmenim!”
— Franz Kafka (1883 – 1924)
“Evden çıkman gerekli değil. Masanda kal ve dinle. Dinleme bile, yalnızca bekle. Bekleme bile, büsbütün sessiz ve yalnız ol. Dünya kendini sana ifşa edilmek üzere sunacaktır, başka türlü yapamaz, kendinden geçmiş biçimde kıvrılacaktır önünde.”
— Franz Kafka (1883 – 1924)
“Mahkeme senden hiçbir şey istemez. Gelirsen seni alır, gidersen seni bırakır.”
— Franz Kafka (1883 – 1924)
“Hüküm bir anda gelmez; yargılama yavaş yavaş hükme dönüşür.”
— Franz Kafka (1883 – 1924)
“Eskiden soruma neden bir yanıt alamadığımı anlamıyordum, bugün soru sorabileceğime nasıl inanabildiğimi anlamıyorum. Ama aslında inanmıyordum ki, yalnızca soruyordum.”
— Franz Kafka (1883 – 1924)