“İnsanın yapıldığı böylesine eğri odun parçasından tamamen düz bir şey yontulamaz.”

Kant bu sözde, insan doğasının kusurlu ve eğilip bükülebilen yapısına dikkat çeker. Ona göre insan, ideal bir ahlak yasasına tam olarak uyacak biçimde yaratılmış değildir. 'Eğri odun' imgesi, insanın bencil eğilimlerini, tutkularını ve sınırlılıklarını simgeler. Ne kadar çaba gösterirsek gösterelim, insan malzemesinden kusursuz bir toplum ya da kusursuz bir birey inşa etmek mümkün değildir.

Bu düşünce, Kant'ın tarih ve siyaset felsefesinin temel taşlarından biridir. O, ideal bir devlet düzeni ya da evrensel bir ahlak topluluğu kurma hayallerini bütünüyle reddetmez; ancak bu tür projelerin insan doğasının gerçekliğiyle yüzleşmesi gerektiğini vurgular. İnsanın 'eğri' yapısı, yani bencillik ve çatışma eğilimi, tamamen ortadan kaldırılamaz; ancak hukuk ve kurumlar aracılığıyla yönlendirilebilir.

Söz, bugün için de güçlü bir uyarı niteliğindedir. Mükemmeliyetçi ideolojilerin, insan doğasını zorla düzeltmeye çalışan totaliter projelerin ne kadar tehlikeli olabileceğini hatırlatır. Kant'ın yaklaşımı, kusurlu insan malzemesiyle çalışmayı kabul eden, alçakgönüllü ve gerçekçi bir siyaset ve ahlak anlayışı önerir. Mesele, mükemmelliği zorlamak değil; eğri odunun sınırlarını bilerek ona uygun, adil ve yaşanabilir düzenler kurmaktır.

Söz, Kant'ın 1784 yılında yayımlanan 'Dünya Yurttaşlığı Amacına Yönelik Genel Bir Tarih Düşüncesi' adlı makalesinin altıncı önermesinde yer alır. Kant burada, insan türünün tarih içinde nasıl ilerleyebileceğini ve rasyonel bir toplumsal düzenin nasıl kurulabileceğini tartışırken, insan doğasının sınırlılıklarına vurgu yapar.