“Güçlü görünmez varlıklara tapınma, çaresiz insandan, kendi yetersizliğinin bilincine dayanan doğal korkuyla koparılıp alınmıştır; …”

Kant bu sözde dinin kökenine ilişkin bir açıklama sunar. İnsan, doğa karşısındaki güçsüzlüğünü ve bilgisizliğini fark ettiğinde, bu belirsizliği aşmak için görünmez güçlü varlıklar tasarlar. Korku, bu tasarımın temel itici gücüdür. Yani din, bu bakışa göre öncelikle teorik bir meraktan değil; varoluşsal bir çaresizlik deneyiminden doğar.

Ancak Kant için dinin bu korkuya dayalı kökeni, onun tümüyle geçersiz olduğu anlamına gelmez. Din zamanla ahlaki bir içerik kazanabilir ve olgunlaşabilir. Önemli olan, korkudan doğan bir inancın, aklın ve ahlak yasasının rehberliğinde dönüşüp dönüşemeyeceğidir. Kant'ın eleştirisi, dinin yalnızca korku ve çıkar ilişkisine indirgenmesine yöneliktir.

Günümüzde bu düşünce, inançların psikolojik ve toplumsal kökenlerini anlamak açısından hâlâ ufuk açıcıdır. İnsanların belirsizlik karşısında neden metafizik açıklamalara yöneldiği, korkunun inanç üzerindeki etkisi ve olgun bir dinsel anlayışın bu ilkel kökenden nasıl ayrışabileceği üzerine düşünmeye çağırır.

Bu söz, Kant'ın 1793'te yayımlanan 'Yalnız Aklın Sınırları İçinde Din' adlı eserinin dördüncü kitabının üçüncü bölümünde geçer. Kant bu bölümde dinin tarihsel ve psikolojik kökenlerini ele alır; doğal korkunun insanları görünmez güçlere tapınmaya nasıl yönelttiğini açıklar.