“Bir yaratığın bütün doğal yetileri, doğal amaçlarına tam olarak gelişmek üzere belirlenmiştir.”

Bu söz, Kant'ın doğa ve tarih anlayışındaki teleolojik ilkeyi ifade eder. Kant, doğadaki her canlının sahip olduğu yetilerin, rastlantısal ya da boşuna değil, belirli bir amaca yönelik olduğunu öne sürer. Bu anlayışa göre doğa, bir yaratığa hangi kapasiteyi verdiyse, o kapasitenin zaman içinde tam olarak gelişmesi de doğanın bir yasası gibidir. Bu ilke, insan türünün aklı ve özgürlüğü söz konusu olduğunda daha da belirginleşir.

Kant bu önermeyi, insanlık tarihinin anlamını açıklamak için kullanır. İnsanın sahip olduğu akıl yetisi, bireysel yaşam süresi içinde değil, ancak türün tarih içindeki gelişimiyle tam olarak ortaya çıkabilir. Yani tek bir insanın ömrü, insanın bütün yetilerini geliştirmeye yetmez; bu gelişim nesiller boyu süren bir tarihsel süreçtir. Kant böylece tarih felsefesine iyimser bir çerçeve çizer: İnsanlık, ne kadar çatışmalı ve yavaş ilerlerse ilerlesin, doğanın bu planı doğrultusunda yetilerini tam olarak geliştirmeye doğru yol alır.

Söz, Kant'ın Aydınlanma dönemindeki ilerleme inancını da yansıtır. Ancak bu ilerleme, düz bir çizgide değil, çatışmalar ve gerilimler aracılığıyla gerçekleşir. Kant'a göre doğa, insanları birbirleriyle rekabete ve çatışmaya iterek, onların gizli yetilerini uyandırır. Bu söz, tarihin yalnızca olaylar yığını değil, bir amaca yönelmiş bir gelişme süreci olarak okunabileceği fikrinin temelini oluşturur.

Söz, Kant'ın 1784 yılında yayımlanan 'Dünya Yurttaşlığı Amacına Yönelik Genel Bir Tarih Düşüncesi' adlı makalesinin birinci maddesinde yer alır. Bu makalede Kant, doğanın insan türü için nasıl bir plan izlediğini göstermeye çalışır. İlk maddede, doğadaki her yaratığın yetilerinin tam olarak gelişmek üzere belirlendiği tezini ortaya koyar.