“…hatta filozoflar bile, savaşa insanlığın belli bir soylulaşmasıymış gibi övgüler düzerler; o Yunan'ın şu sözünü unutarak: 'Savaş şu bakımdan kötüdür: Götürdüğü insandan daha çok kötü insan bırakır.'”

Kant bu sözle, savaşı yücelten düşünce biçimlerine karşı çıkar. Ona göre savaş; insanlığı yükselten, erdemli kılan ya da soylulaştıran bir deneyim değildir. Tersine, savaş ahlaki bozulmayı yaygınlaştırır. Savaşın öldürdüğü insan sayısından daha önemlisi, hayatta kalanlarda yarattığı ahlaki çöküştür. Çünkü savaş, insanlara şiddeti olağan gösterir; merhameti, adaleti ve insan onurunu aşındırır.

Kant'ın alıntıladığı Yunan düşünürün ifadesi, savaşın yalnızca maddi değil, manevi maliyetine de dikkat çeker. Filozofların bile savaşı soylu bir şey olarak övmesi, Kant için özellikle düşündürücüdür. Çünkü akıl sahibi olması gereken kişiler, savaşın yıkıcılığını görmek yerine onu yücelterek tehlikeli bir yanılsamayı beslerler.

Bugün bu söz, savaşın insan karakteri ve toplum ahlakı üzerindeki kalıcı tahribatını düşünmeye davet eder. Zaferlerin ardındaki insani bedeli, şiddetin toplumsal dokuyu nasıl çürüttüğünü ve barışın yalnızca savaşın yokluğu değil, aynı zamanda ahlaki bir kazanım olduğunu hatırlatır.

Kant'ın 1795'te yayımlanan 'Ebedi Barış' adlı eserinde geçer. Kitap, Avrupa'da devrim savaşlarının ve büyük güç rekabetinin yaşandığı bir dönemde yazılmıştır. Kant burada savaşı ahlaki bir sorun olarak ele alır ve kalıcı barışın ancak hukuk, cumhuriyetçi yönetimler ve devletler arası bir federasyonla mümkün olabileceğini savunur.