Ünlü söz
“Bu hayat, iyi davranmış olmanın bilinci ve bir sonraki hayata dair umutlar dışında sağlam bir tatmin sunmaz.”
— John Locke (1632 – 1704)
İngilizce aslı
This life affords no solid satisfaction, but in the consciousness of having done well, and the hopes of another life.
Ne anlatıyor?
Locke bu sözünde, insan hayatındaki kalıcı tatminin kaynağını ahlaki bir çerçeveye yerleştiriyor. Ona göre dünyevi hazlar, başarılar ya da maddi kazanımlar tek başına sağlam ve kalıcı bir doyum sağlayamaz. İnsanın iç huzuru ve yaşamına anlam vermesi, öncelikle iyi ve doğru davrandığını bilmenin getirdiği vicdani rahatlıktan kaynaklanır.
İkinci önemli unsur, bir sonraki hayata, yani bir tür ölüm sonrası varoluşa duyulan umuttur. Bu umut, erdemli ve iyi bir yaşam sürmenin boşa gitmediği, nihai bir karşılığının olacağı inancına dayanır. Böylece Locke, ahlaki yaşamı yalnızca dünyevi sonuçlarıyla değil, aynı zamanda manevi bir ufukla da ilişkilendirir.
Söz, Locke'un düşünce dünyasında aklın yanı sıra ahlaki ve dini boyutların da ne kadar önemli olduğunu gösterir. Ampirist filozof olarak tanınmasına rağmen, insan davranışının nihai gerekçesini yalnızca deneyimde aramamış; vicdan ve umut gibi kavramlara da merkezi bir yer vermiştir. Günümüz okuruna ise kalıcı tatminin dışsal koşullardan çok, kişinin kendi eylemleriyle ve bunlara yüklediği anlamla ilgili olduğunu hatırlatır.
Hangi bağlamda söylendi?
Locke'un 23 Ağustos 1704 tarihinde Anthony Collins'e yazdığı mektupta yer alır. Ölümünden birkaç ay önce kaleme aldığı bu mektup, Locke'un yaşamının son dönemindeki düşüncelerini yansıtır ve daha sonra eserlerinin derlendiği ciltte yayımlanmıştır.
Kaynak
- Eser: The Works of John Locke
- Künye: Letter to Anthony Collins (23 August 1704), in The Works of John Locke, Vol. X (London, 1823), p. 298; quoted by William Julius Mickle in Voltain in the Shades (London, 1770), p. 7
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/John_Locke
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Sizde olduğu gibi zarif bir genç hanımda bir araya gelen nükte ve iyi huy, bildiğimiz bir meleğin en iyi benzerini oluşturur; ve böyle olağanüstü bir kişinin sohbeti ve dostluğuyla kutsanmış olan kişi, bu dünyada cennetten geriye kalan her şeyin tadını çıkarır.”
— John Locke (1632 – 1704)
“Hakikati hakikatin kendisi için sevmek, bu dünyada insan yetkinliğinin başlıca parçası ve bütün diğer erdemlerin tohum yatağıdır.”
— John Locke (1632 – 1704)
“İnsanların eylemlerinin, düşüncelerinin en iyi yorumcuları olduğunu her zaman düşünmüşümdür.”
— John Locke (1632 – 1704)
“Hiç kuşkum yok ki, matematikteki kadar tartışmasız zorunlu sonuçlar yoluyla, kendiliğinden açık önermelerden doğru ve yanlışın ölçütleri çıkarılabilir.”
— John Locke (1632 – 1704)
“Doğa durumunu yöneten bir doğa yasası vardır ve bu yasa herkesi bağlar; bu yasa olan akıl, yalnızca ona başvurmayı kabul eden bütün insanlığa, herkes eşit ve bağımsız olduğundan, hiç kimsenin bir başkasının yaşamına, sağlığına, özgürlüğüne veya mülklerine zarar vermemesi gerektiğini öğretir.”
— John Locke (1632 – 1704)
“Sağlam bir bedende sağlam bir zihin, bu dünyadaki mutlu bir durumun kısa ama eksiksiz bir tarifidir.”
— John Locke (1632 – 1704)