“Hiç kuşkum yok ki, matematikteki kadar tartışmasız zorunlu sonuçlar yoluyla, kendiliğinden açık önermelerden doğru ve yanlışın ölçütleri çıkarılabilir.”

Bu söz, Locke'un ahlakın rasyonel temelleri olabileceğine dair inancını ortaya koyar. Ona göre matematikteki önermeler nasıl ki apaçık temellerden zorunlu sonuçlara ulaşabiliyorsa, ahlak alanında da doğru ve yanlışın ölçütleri aynı yöntemle kurulabilir. Bunun için gerekli olan şey, ahlaki kavramların berrak biçimde tanımlanması ve bu tanımlardan mantıksal çıkarımlar yapılmasıdır.

Locke burada ahlakı ilahi buyruk ya da gelenekten bağımsız olarak aklın denetimine açma eğilimindedir. Bu düşünce, onun "doğal hukuk" anlayışıyla da bağlantılıdır: İnsanın doğası ve Tanrı ile ilişkisi hakkındaki apaçık önermelerden yola çıkılarak ahlaki yargılara ulaşmak mümkündür. Böylece ahlak, keyfîlikten kurtarılıp bilimsel bir kesinliğe yaklaştırılabilir.

Ancak Locke bu düşünceyi bir umut veya program olarak dile getirir; eserinde bu ahlak sistemini tam olarak kurmaya girişmez. Yine de bu yaklaşım, Aydınlanma düşüncesinin ahlakı akıl yoluyla temellendirme çabasına önemli bir zemin hazırlar. Bugün bu söz, ahlaki tartışmaların da aklî açıklık ve tutarlılıkla yürütülebileceğine dair iyimser bir felsefi davetiye olarak okunabilir.

Söz, Locke'un "İnsan Anlığı Üzerine Bir Deneme" adlı eserinin dördüncü kitabının üçüncü bölümünde geçer. Bu bölümde Locke, insan bilgisinin kapsamını ele alır ve ahlaki bilginin matematiksel kesinliğe ulaşıp ulaşamayacağını tartışır. Sözün geçtiği on sekizinci paragrafta, ahlaki kavramların doğru tanımlanması durumunda matematiktekine benzer bir kesinliğin ahlakta da elde edilebileceğini savunur. Bu görüş, ahlakın rasyonel bir temelde yeniden kurulabileceğine inanan Aydınlanma projesinin erken ifadelerinden biridir.