İçeriğe geç
2Wsözlük

Ünlü söz

“Yeni görüşler, sırf henüz yaygın olmadıkları gerekçesiyle her zaman kuşkuyla karşılanır ve genellikle onlara karşı çıkılır.”

— John Locke (1632 – 1704)

KaynaklıSöz, künyesiyle birlikte Wikiquote'ta kayıtlı.
Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram

Söz kartını indir

İngilizce aslı

New opinions are always suspected, and usually opposed, without any other reason but because they are not already common.

Ne anlatıyor?

Locke bu sözüyle, insanların alışılmış düşünce kalıplarının dışına çıkan fikirlere karşı gösterdiği yaygın direnci eleştiriyor. Ona göre yeni bir görüşün reddedilmesinin en önemli nedeni çoğu zaman görüşün kendisinin yanlış ya da tutarsız olması değil, sadece tanıdık ve yerleşik olmamasıdır. İnsan zihni, bilinmeyen karşısında temkinli davranır ve çoğunluğun benimsediği düşüncelerle çelişen fikirlere peşin bir kuşkuyla yaklaşır.

Bu gözlem, Locke'un bilgi ve inançların oluşumu üzerine düşünceleriyle doğrudan bağlantılıdır. İnsan Anlığı Üzerine Bir Deneme adlı eserinde, zihnin doğuştan gelen fikirlerle değil, deneyim ve akıl yürütmeyle bilgiye ulaştığını savunur. Bu nedenle hakikati arayan kişinin, bir düşünceyi yalnızca yaygınlığı veya yeniliği açısından değil, kanıtlar ve akıl yürütme yoluyla değerlendirmesi gerekir. Söz, dogmatik alışkanlıkların entelektüel ilerlemeyi nasıl engelleyebileceğine dair erken modern bir uyarı niteliğindedir.

Bugün de bilimde, sanatta ve toplumsal hayatta yerleşik kabulleri sarsan fikirlere gösterilen tepkilerde benzer bir eğilim görülür. Locke'un tespiti, hakikatin ölçüsünün popülerlik ya da aşinalık değil, akıl ve kanıt olduğunu vurgular.

Hangi bağlamda söylendi?

Locke'un 1689'da yayımlanan İnsan Anlığı Üzerine Bir Deneme adlı başyapıtının ithaf mektubunda yer alır. Eser, insan bilgisinin kaynaklarını ve sınırlarını deneyimci bir yaklaşımla inceler; Locke bu ithafta eserine yönelik olası önyargıları da göz önünde bulundurarak bu tespiti yapar.

Kaynak

  • Eser: An Essay Concerning Human Understanding (1689)
  • Künye: Dedicatory epistle, as quoted in
  • Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/John_Locke
  • Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote

Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.

Konular

İlgili sözler