Ünlü söz
“İnsanların varlıkları sınıflandırdıkları türlerin sınırları, insanlar tarafından çizilir.”
— John Locke (1632 – 1704)
İngilizce aslı
The boundaries of the species, whereby men sort them, are made by men.
Ne anlatıyor?
Locke bu sözüyle, doğadaki canlı ve cansız varlıkları ayırdığımız kategorilerin doğada hazır bulunmadığını, bunların insan zihninin soyutlama ve sınıflandırma faaliyetinin ürünü olduğunu savunur. Tür kavramı, nesnelerin kendisinde değil, insanın onları benzerliklerine göre gruplama biçiminde ortaya çıkar.
Ona göre bu sınıflandırmalar kesin ve değişmez değildir; farklı kültürler, farklı dönemler ve farklı ihtiyaçlar, farklı sınıflandırma ölçütleri doğurur. Bu yüzden bir türün sınırının nereden geçtiğini tartışırken, doğanın kendisinin bu sınırı belirlediği varsayımı sorgulanmalıdır.
Günümüzde bu görüş, özellikle dil felsefesi ve biyolojik sınıflandırma tartışmalarında önemini korur. Locke'un dikkat çektiği nokta, kavramlarımızın dünyayı tarafsızca yansıtmadığı, onu belirli bir bakış açısından düzenlediğimizdir.
Hangi bağlamda söylendi?
1689 tarihli "İnsan Anlığı Üzerine Bir Deneme"nin üçüncü kitabında, genel terimlerin ve türlerin nasıl oluştuğunu incelediği bölümden alınmıştır. Locke burada, adcı (nominalist) denebilecek bir yaklaşımla, türlerin özlerinin doğada değil, insan zihninin soyutlama yetisinde temellendiğini gösterir.
Kaynak
- Eser: An Essay Concerning Human Understanding (1689)
- Künye: Book III, Ch. 6, sec. 37
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/John_Locke
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Hakikati hakikatin kendisi için sevmek, bu dünyada insan yetkinliğinin başlıca parçası ve bütün diğer erdemlerin tohum yatağıdır.”
— John Locke (1632 – 1704)
“Yeni görüşler, sırf henüz yaygın olmadıkları gerekçesiyle her zaman kuşkuyla karşılanır ve genellikle onlara karşı çıkılır.”
— John Locke (1632 – 1704)
“İnsanların eylemlerinin, düşüncelerinin en iyi yorumcuları olduğunu her zaman düşünmüşümdür.”
— John Locke (1632 – 1704)
“Kelimeleri gevşek ve istikrarsız biçimde kullanan kişi ya dikkate alınmaz ya da anlaşılmaz.”
— John Locke (1632 – 1704)
“Hiç kuşkum yok ki, matematikteki kadar tartışmasız zorunlu sonuçlar yoluyla, kendiliğinden açık önermelerden doğru ve yanlışın ölçütleri çıkarılabilir.”
— John Locke (1632 – 1704)
“Sağlam bir bedende sağlam bir zihin, bu dünyadaki mutlu bir durumun kısa ama eksiksiz bir tarifidir.”
— John Locke (1632 – 1704)