“Savaşlar başkaları istediğinde başlar, ama başkaları istediğinde bitmez.”

Machiavelli, savaşın asimetrik doğasını veciz bir biçimde ortaya koyar: Bir savaşa girmek, onu başlatan tarafın iradesiyle mümkündür, ancak savaştan çıkmak çoğu zaman tek bir tarafın kararıyla gerçekleşemez. Başlangıcı kontrol etmek mümkündür; bitişi ise düşmanın direnci, koşulların değişkenliği ve savaşın kendi momentumu belirler. Söz, irade ve kontrol arasındaki bu uçurumu vurgular.

Bu düşünce, Machiavelli'nin Floransa tarihine dair gözlemleriyle de bağlantılıdır. İtalyan şehir devletlerinin sık sık savaşa girmesi, onun için savaşın rasyonel bir siyasi araç olarak kullanılması kadar, getirdiği öngörülemezlik riskini de göstermekteydi. Ona göre savaş planlanabilir ama sonuçları denetlenebilir değildir; bu yüzden savaş kararı, hafife alınabilecek bir tercih değildir.

Söz bugün hâlâ günceldir: Askeri müdahaleler ve savaşlar, başlangıçta kısa ve kazanılabilir görünseler bile, beklenmedik biçimde uzayabilir, tarafları ve toplumları kontrol edilemez sonuçlarla karşı karşıya bırakabilir. Machiavelli'nin uyarısı, savaşın bir irade gösterisi kadar, üzerinde tam denetim kurulamayacak bir süreç olduğunu hatırlatır.

Söz, Machiavelli'nin 1520-1525 yılları arasında kaleme aldığı ve ölümünden iki yıl önce tamamladığı Istorie Fiorentine (Florentine Histories / Floransa Tarihleri) adlı eserinin üçüncü kitabının yedinci bölümünde geçer. Eser, Floransa'nın kökenlerinden 1490'lara uzanan siyasi tarihini anlatır ve Papalık ile şehir devletleri arasındaki çatışmaları kapsar. Bu cümle, şehirlerin ve hükümdarların savaşa girerken sahip oldukları inisiyatifi, barış yapma ve savaştan çekilme sürecindeki kontrol eksikliğiyle karşılaştırdığı bir bağlamda söylenmiştir.