“Hepsi bestelendi zaten – ama henüz yazılmadı.”

Mozart'ın bu kısa cümlesi, onun yaratıcı sürecine dair çok önemli bir ipucu verir. Besteci bir eseri zihninde bütünlüklü biçimde oluşturabildiğini, ancak bunun kâğıda dökülmesinin ayrı ve yoğun bir çaba gerektirdiğini belirtir. Bu ifade, deha kavramının yalnızca ilhamla değil, aynı zamanda sabırlı çalışma ve teknik ustalıkla birleştiğini göstermesi bakımından önemlidir.

Cümlenin bağlamı, Idomeneo operasının bestelenme sürecine uzanır. Mozart, operanın müzikal yapısını büyük ölçüde tasarlamış ancak eseri tam anlamıyla yazıya geçirme, şan partilerini tamamlama ve orkestrasyonu belirleme aşamasını henüz tamamlamamıştır. Bu ayrım, yalnızca yaratıcı düşünce ile uygulama arasındaki farkı değil, aynı zamanda bir operanın sahnelenmeye hazır hâle gelmesinin ne denli kurumsal bir iş birliği ve teknik düzenleme gerektirdiğini de hatırlatır.

Bugün için bu söz, yaratıcı üretimin iki aşamasını düşünmek açısından yol göstericidir: Zihinsel tasarım ve somut uygulama. Bir eserin tamamlanması, yalnızca fikre sahip olmakla değil, bu fikri titizlikle işleyip paylaşılabilir hâle getirmekle mümkündür. Mozart'ın gündelik bir açıklama gibi görünen bu cümlesi, aslında onun çalışma disiplinine ve sanatını ne kadar ciddiye aldığına açılan bir penceredir.

Mozart, 30 Aralık 1780 tarihli bu mektubu Münih'ten babasına yazmıştır. O sırada Idomeneo operasının kompozisyonu üzerinde çalışmakta ve eserin sahnelenme hazırlıklarını sürdürmektedir. Mektup, operanın bestelenme sürecinin yoğunluğu hakkında bilgi verir.