İçeriğe geç
2Wsözlük

Ünlü söz

“Hiçbir galip şansa inanmaz.”

— Friedrich Nietzsche (1844 – 1900)

KaynaklıSöz, künyesiyle birlikte Wikiquote'ta kayıtlı.
Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram

Söz kartını indir

Almanca aslı

Kein Sieger glaubt an den Zufall.

Ne anlatıyor?

Nietzsche bu kısa aforizmada, zafer kazanan kişinin başarısını şansa atfetmeme eğilimini ele alır. Galip gelen, sonucun kendi yeteneklerinin, iradesinin ve çabasının ürünü olduğuna inanmak ister. Şansı kabul etmek, başarının kişisel payını küçültmek anlamına gelebilir; bu yüzden kazanan kişi zorunlu ve kendi eseri olan bir sonucu tercih eder.

Bu gözlem, insan psikolojisinin derin bir yanını açığa çıkarır: İnsan, olayları kendi kontrolü altında görmek ister. Rastlantı fikri, bu kontrol duygusunu sarsar. Nietzsche'nin eleştirisi, burada dolaylıdır; çünkü ona göre evrenin gidişinde rastlantıya yer vardır ve galibin bunu reddetmesi, bir tür kibirdir.

Aforizma ayrıca güç ve tahakküm ilişkilerine de ışık tutar. Zafer kazananlar, kendi konumlarını meşrulaştırmak için sonucu kaçınılmaz ve hak edilmiş göstermeye eğilimlidir. Bugün okura söylediği şey, başarı anlatılarının ne kadarının gerçek bir nedenselliğe, ne kadarının ise insanın kendini kandırma ihtiyacına dayandığını sorgulamak gerektiğidir. Şansı kabul etmek, tevazu ve gerçekçiliğin işareti olabilir.

Hangi bağlamda söylendi?

Nietzsche'nin 1882 tarihli "Die fröhliche Wissenschaft" (Şen Bilim) adlı eserinin Üçüncü Kitap bölümünde, 258 numaralı "Die Leugner des Zufalls" (Şansı İnkâr Edenler) başlıklı aforizmada yer alır. Kitabın bu bölümü, insan bilgisinin sınırları ve yorum gücü temaları etrafında şekillenir. Aforizma, başlığın da gösterdiği gibi, şans faktörünü kabul etmek istemeyen insan tipini ele alır.

Kaynak

Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.

Konular

İlgili sözler