“İnsan gülmekten kişnediğinde, alçaklığıyla bütün hayvanları geride bırakır.”

Nietzsche bu aforizmada gülmeyi yalnızca masum bir neşe ifadesi olarak değil, insanın içindeki kaba, aşağılayıcı ve alaycı yönün dışavurumu olarak ele alır. "Kişnemek" fiili bilinçli bir tercihtir: At gibi ses çıkaran insan, gülmenin incelikli ve insani biçimini bırakıp hayvani bir coşkuya kapılır. Ancak asıl vurgu, bu hayvani davranışın bile hayvanlarda bulunmayan bir nitelikle –alçaklıkla– birleşmesidir. Hayvanlar içgüdüleriyle hareket eder; insan ise gülerken bile kötücül bir niyet taşıyabilir, başkasının düşkünlüğünden zevk alabilir.

Nietzsche'nin düşünce dünyasında gülme, sıklıkla güç, üstünlük ve hiyerarşiyle ilişkilidir. Burada da insan, kahkahasıyla kendi sıradanlığını ya da kötülüğünü açığa vurur. Söz, insanı yücelten bir ahlak anlayışına değil, insanın kendini nasıl küçülttüğüne işaret eder. Bugünün okuruna, toplu alayların, linç kültürünün ve başkasının acısına gülmenin aslında ne kadar ilkel ve aynı zamanda ne kadar insana özgü bir çelişki olduğunu hatırlatır.

Bu söz, Nietzsche'nin 1878'de yayımlanan "İnsanca, Pek İnsanca" adlı eserinin birinci cildinin 553. aforizmasından alınmıştır.