Ünlü söz
“Kopyalar. — Önemli insanların kopyalarına sık rastlanır; ve çoğu kişi, tıpkı resimlerde olduğu gibi, burada da kopyaları özgünlerinden daha çok beğenir.”
— Friedrich Nietzsche (1844 – 1900)
Almanca aslı
Copien. — Nicht selten begegnet man Copien bedeutender Menschen; und den Meisten gefallen, wie bei Gemälden, so auch hier, die Copien besser als die Originale.
Ne anlatıyor?
Nietzsche bu aforizmada, önemli kişilerin taklitçilerinin özgünlerinden daha fazla ilgi gördüğüne dikkat çeker. Resim sanatından bir benzetme kurar: Nasıl ki bir tablonun kopyası bazen izleyicilere daha çekici gelirse, insanlar arasında da özgün ve güçlü karakterler yerine onların yumuşatılmış, sıradanlaştırılmış taklitleri tercih edilir.
Bu düşünce, Nietzsche'nin "sürü insanı" ve vasatlık eleştirisinin bir parçasıdır. Kopya, özgünün keskinliğini, rahatsız edici yanını ve zorluğunu kaybeder; daha kolay anlaşılır, daha az tehdit edicidir. Çoğunluk da bu rahatlığı sever. Özgün bir düşünürün, sanatçının ya da devlet adamının taşıdığı gerilim ve derinlik, kopyasında yüzeysel bir tanınırlığa indirgenir.
Söz, günümüzde de geçerliliğini korur: Taklit ürünlerin, sığ popülerleştirmelerin ve kolayca tüketilebilir versiyonların özgün ve zorlu olana tercih edilmesi, insanın karmaşıklıktan kaçışını gösterir. Nietzsche böylece okuru, beğenilerini ve tercihlerini sorgulamaya davet eder.
Hangi bağlamda söylendi?
Bu aforizma, Nietzsche'nin 1878'de yayımlanan "Menschliches, Allzumenschliches" (İnsanca, Pek İnsanca) adlı eserinin birinci cildinin 294. aforizmasıdır. Eser, Nietzsche'nin önceki dönemindeki metafizik ve sanat vurgusundan uzaklaşıp daha eleştirel ve aydınlanmacı bir düşünce çizgisine geçtiği dönemin ürünüdür.
Kaynak
- Eser: Menschliches, Allzumenschliches
- Künye: I, Aph. 294
- Kaynak bağlantısı: https://de.wikiquote.org/wiki/Friedrich_Nietzsche
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Hiçbir galip şansa inanmaz.”
— Friedrich Nietzsche (1844 – 1900)
“Kör öğrenciler olmadan bir insanın ve eserinin etkisi hiçbir zaman büyük olmamıştır. Bir bilgiyi zafere ulaştırmak çoğu zaman yalnızca şu anlama gelir: onu aptallıkla öyle evlendirmek ki, aptallığın ağırlığı bilgi için de zaferi zorlasın.”
— Friedrich Nietzsche (1844 – 1900)
“Kanaatler, hakikatin yalanlardan daha tehlikeli düşmanlarıdır.”
— Friedrich Nietzsche (1844 – 1900)
“Halk trajediden aslında iyice duygulanmaktan, bir kez olsun içini döküp ağlayabilmekten fazlasını istemez.”
— Friedrich Nietzsche (1844 – 1900)
“Bilge kişi gökbilimci olarak. - Yıldızları hâlâ "üstünde" bir şeyler olarak hissettiğin sürece, henüz bilen kişinin bakışına sahip değilsin demektir.”
— Friedrich Nietzsche (1844 – 1900)
“Kendi evimde otururum, // Hiç kimseyi hiçbir zaman taklit etmedim // Ve - kendi kendine gülmeyen // Her ustaya güldüm.”
— Friedrich Nietzsche (1844 – 1900)