Ünlü söz
“Bilge kişi gökbilimci olarak. - Yıldızları hâlâ "üstünde" bir şeyler olarak hissettiğin sürece, henüz bilen kişinin bakışına sahip değilsin demektir.”
— Friedrich Nietzsche (1844 – 1900)
Almanca aslı
Der Weise als Astronom. - Solange du noch die Sterne fühlst als ein »Über-dir«, fehlt dir noch der Blick des Erkennenden.
Ne anlatıyor?
Nietzsche burada bilgi ile duygu arasındaki dönüşümü anlatır. Yıldızları "üstümüzde" bir güç, kader ya da tanrısal bir düzenin işareti olarak gören bakış, henüz bilimsel ve felsefi bir bakış değildir. Bilen kişi, yıldızları yalnızca gökyüzündeki nesneler olarak görür; onlara yüklenen ilahi anlamlar çözülmüştür. "Üstünde" ifadesi, yalnızca mekânsal bir konumu değil, aşkın bir otoriteyi, insanın üzerinde olan bir düzeni simgeler.
Bu düşünce, Nietzsche'nin modern bilim ve özgür tin anlayışıyla bağlantılıdır. İnsan, evreni yöneten bir ahlaki düzen olduğu yanılsamasından kurtulduğunda, dünyayı olduğu gibi görmeye başlar. Bilge kişi evreni ne bir cennetin ne de bir mahkemenin uzantısı olarak okur; onu anlamaya çalışır. Bu, düşünsel bir özgürleşmedir; insan artık yıldızlardan korkmaz ya da onlardan medet ummaz.
Söz, bilimsel bilginin psikolojik boyutuna işaret eder. Bir şeyin ne olduğunu bilmek, ona karşı duyulan korkuyu, hayranlığı ya da boyun eğme içtepisini dönüştürür. Gökbilimcinin bakışı, evren karşısında çocuksu bir itaatten erişkin bir kavrayışa geçişi simgeler.
Hangi bağlamda söylendi?
Söz, Nietzsche'nin 1886 tarihli "Jenseits von Gut und Böse" adlı eserinin 71. aforizmasında yer alır. Eserin genelinde bilgi, inanç ve ahlak arasındaki ilişkiler sorgulanır. Bu aforizmada Nietzsche, bilgiye dayalı bakış ile geleneksel, inanca dayalı bakış arasındaki farkı kısa ve yoğun bir imgeyle ortaya koyar.
Kaynak
- Eser: Jenseits von Gut und Böse
- Künye: Aph. 71
- Kaynak bağlantısı: https://de.wikiquote.org/wiki/Friedrich_Nietzsche
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Kör öğrenciler olmadan bir insanın ve eserinin etkisi hiçbir zaman büyük olmamıştır. Bir bilgiyi zafere ulaştırmak çoğu zaman yalnızca şu anlama gelir: onu aptallıkla öyle evlendirmek ki, aptallığın ağırlığı bilgi için de zaferi zorlasın.”
— Friedrich Nietzsche (1844 – 1900)
“Kanaatler, hakikatin yalanlardan daha tehlikeli düşmanlarıdır.”
— Friedrich Nietzsche (1844 – 1900)
“Bir düşünürü umutsuzluğa sürükleyebilecek şeyler arasında şu bilgi de vardır: Mantıksızlık insan için zorunludur ve mantıksızlıktan pek çok iyi şey doğar.”
— Friedrich Nietzsche (1844 – 1900)
“Hayır, insanlığın hedefi sonda olamaz, ancak en yüksek örneklerinde olabilir.”
— Friedrich Nietzsche (1844 – 1900)
“Kopyalar. — Önemli insanların kopyalarına sık rastlanır; ve çoğu kişi, tıpkı resimlerde olduğu gibi, burada da kopyaları özgünlerinden daha çok beğenir.”
— Friedrich Nietzsche (1844 – 1900)
“Kendi evimde otururum, // Hiç kimseyi hiçbir zaman taklit etmedim // Ve - kendi kendine gülmeyen // Her ustaya güldüm.”
— Friedrich Nietzsche (1844 – 1900)