Ünlü söz
“İnsan öfkeyle değil, gülmeyle öldürür.”
— Friedrich Nietzsche (1844 – 1900)
Almanca aslı
Nicht durch Zorn, sondern durch Lachen tötet man.
Ne anlatıyor?
Nietzsche'nin bu sözü, yıkıcılığın en etkili biçiminin öfke değil, alay ve gülme olduğunu dile getirir. Öfke doğrudan çatışma ve karşıtlık üretirken, gülme bir şeyi ciddiye almama, onu olduğu haliyle değersizleştirme gücüne sahiptir. Gülme, hedef aldığı fikri ya da kişiyi doğrudan yanıtlamak zorunda kalmadan, onu alay konusu yaparak sahneden indirir. Bu nedenle Nietzsche için gülme, pasif bir tepki değil, yaratıcı ve dönüştürücü bir yıkım biçimidir.
Bu söz, aynı zamanda insanın trajik olan karşısındaki duruşuyla da ilişkilidir. Öfke, durumu ciddiye aldığını ve onunla boğuştuğunu gösterir. Oysa gülme, mesafe koymayı ve bir şeyin üzerine yükselmeyi ima eder. Nietzsche'nin felsefesinde gülme, yaşamı olduğu gibi kabul etmenin ve onun saçmalıklarına karşı güçlü kalmanın bir yoludur. Bu yüzden burada 'öldürmek' kelimesi, bir şiddet çağrısı değil, eski değerleri ve yanılsamaları çökertmenin yöntemi olarak okunmalıdır.
Hangi bağlamda söylendi?
Söz, 'Böyle Buyurdu Zerdüşt'ün birinci bölümünde yer alan 'Okumak ve Yazmak Üzerine' başlıklı kısımdan alınmıştır. Nietzsche burada okuyucuya ve dönemin yazın dünyasına ilişkin düşüncelerini dile getirir; kanla yazmak, derinlik ve hafiflik gibi temaları işler. Gülmenin öldürücü gücü, eserin genelinde tekrar eden 'gülmeyi kutsayan' tavırla uyumludur.
Kaynak
- Eser: Also sprach Zarathustra
- Künye: 1. Teil; Vom Lesen und Schreiben
- Kaynak bağlantısı: https://de.wikiquote.org/wiki/Friedrich_Nietzsche
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“İyi ve Kötü denen eski bir kuruntu vardır. Bu kuruntunun tekerleği şimdiye dek falcılar ve yıldız okuyucular etrafında dönmüştür.”
— Friedrich Nietzsche (1844 – 1900)
“Kanaatler, hakikatin yalanlardan daha tehlikeli düşmanlarıdır.”
— Friedrich Nietzsche (1844 – 1900)
“Halk trajediden aslında iyice duygulanmaktan, bir kez olsun içini döküp ağlayabilmekten fazlasını istemez.”
— Friedrich Nietzsche (1844 – 1900)
“Bir düşünürü umutsuzluğa sürükleyebilecek şeyler arasında şu bilgi de vardır: Mantıksızlık insan için zorunludur ve mantıksızlıktan pek çok iyi şey doğar.”
— Friedrich Nietzsche (1844 – 1900)
“Hayır, insanlığın hedefi sonda olamaz, ancak en yüksek örneklerinde olabilir.”
— Friedrich Nietzsche (1844 – 1900)
“Hiçbir galip şansa inanmaz.”
— Friedrich Nietzsche (1844 – 1900)