“Herkes düşmanın vahşetlerine inanır ve kendi tarafınınkileri reddeder; kanıtları inceleme zahmetine ise hiç girmez.”

Orwell bu sözüyle savaş propagandasının ve insan psikolojisinin en bilinen çarpıklıklarından birini ortaya koyuyor: İnsanlar, karşı tarafın işlediği zulümleri sorgusuz sualsiz kabul ederken, kendi tarafının benzer eylemlerini görmezden gelir ya da reddeder. Bu çifte standart, çoğu zaman bilinçli bir yalan söyleme edimi değil, aidiyet duygusunun yarattığı bir tür zihinsel konfordur. Çünkü kişi kendi topluluğunun ya da devletinin ahlaken üstün olduğuna inanmak ister; bu inancı sarsacak her türlü kanıt karşısında savunmaya geçer.

Orwell'in tespiti, İspanya İç Savaşı'ndaki deneyimlerinden beslenir. Orada hem kendi safındaki propaganda çarpıtmalarını hem de karşı tarafı şeytanlaştırma eğilimini yakından gözlemlemiştir. Sözün gücü, sadece savaş dönemine özgü olmamasındadır; günümüzde siyasi kamplaşmalarda, medyada ve sosyal medyada da aynı mekanizma işlemektedir. İnsanlar, kendi grubunun kusurlarına karşı empatiyi askıya alır, rakip grubun hatalarını ise büyütür.

Alıntı aynı zamanda entelektüel dürüstlüğe bir çağrıdır. Orwell, kanıt incelemenin zahmetli ama gerekli olduğunu ima eder. Gerçeğe ulaşmak, insanın kendi önyargılarıyla yüzleşmesini gerektirir ve bu da çoğu kişinin kaçındığı bir rahatsızlıktır.

Orwell, bu sözü 1942 sonbaharında yazdığı "Looking Back on the Spanish War" (İspanya Savaşı'na Dönüp Bakarken) başlıklı denemesinde söylemiştir. Deneme, Orwell'in 1936-1937 yıllarında İspanya İç Savaşı'na milis olarak katıldığı döneme dair anılarına ve gözlemlerine dayanır. Savaş sırasında hem faşist hem de cumhuriyetçi tarafların propagandasının gerçeği nasıl çarpıttığını bizzat görmüş; özellikle kendi tarafındaki sol grupların da vahşet işlediğini ve bunların üstünün örtüldüğünü deneyimlemiştir. Bu bağlam, İkinci Dünya Savaşı'nın sürdüğü yıllarda yazılmış olsa da Orwell'in gözlemi, savaş propagandasının evrensel bir mekanizmasına işaret eder.