İçeriğe geç
2Wsözlük

Ünlü söz

“Yetişkinler, çocuklardan ancak çevreleri üzerinde daha fazla güce sahip oldukları ölçüde daha az batıl inançlıdır. Herkesin güçsüz olduğu durumlarda (örneğin savaş, kumar) herkes batıl inançlıdır.”

— George Orwell (1903 – 1950)

KaynaklıSöz, künyesiyle birlikte Wikiquote'ta kayıtlı.
Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram

Söz kartını indir

İngilizce aslı

Adults are only less superstitious than children in proportion as they have more power over their environment. In predicaments where everyone is powerless (eg war, gambling) everyone is superstitious

Ne anlatıyor?

Orwell bu sözünde batıl inancı bilgisizlik ya da zekâ eksikliğinin değil, güçsüzlüğün bir sonucu olarak ele alır. Ona göre insanlar çevrelerini denetleyebildikleri ölçüde rasyonel davranır; kontrol ellerinden çıktığında ise belirsizliği azaltmak için ritüellere, uğurlara ve tesadüflere anlam yüklemeye başlarlar. Çocukların daha batıl inançlı görünmesinin nedeni, dünyayı yönlendirme güçlerinin yetişkinlerden çok daha az olmasıdır.

Savaş ve kumar örnekleri bilinçli olarak seçilmiştir: İkisinde de bireyin hayatı veya kaynakları, büyük ölçüde kendi denetimi dışındaki güçlere bağlıdır. Cephedeki asker ya da kumar masasındaki oyuncu, eyleminin sonucunu kesin olarak öngöremez; bu belirsizlik, uğurlu nesneler ve batıl ritüeller için verimli bir zemin yaratır. Orwell böylece batıl inancı küçümsenecek bir zayıflık olarak değil, çaresizlik karşısında verilen yaygın bir insani tepki olarak resmeder.

Bu yaklaşım, Orwell'in insanı her şeyden önce koşulları içinde anlama eğilimiyle uyumludur: Bireyi çevresinden soyutlayarak yargılamak yerine, gücün dağılımına ve maddi koşullara bakar. Söz bugün de belirsizlik dönemlerinde astroloji, fal ve komplo teorileri gibi pratiklerin neden güçlendiğini açıklayan yalın bir gözlem değeri taşır.

Hangi bağlamda söylendi?

Orwell bu düşüncesini 1940'ta yazdığı "New Words" başlıklı denemenin bir dipnotunda dile getirmiştir. Deneme, dilin düşünceyi biçimlendirmedeki rolünü tartışırken, bu dipnotta batıl inancın toplumsal ve koşullara bağlı niteliğine kısa bir ara gözlem olarak yer verir. Savaş yıllarının hemen başındaki bu dönem, Orwell'in verdiği savaş örneğini aynı zamanda yaşanan bir gerçekliğe dönüştürür.

Kaynak

  • Eser: New Words (1940)
  • Künye: New Words (1940) The Collected Essays, Journalism & Letters, George Orwell: My Country Right or Left, 1940–1943, Editors: Sonia Orwell, Ian Angus. p. 9 (footnote)
  • Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/George_Orwell
  • Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote

Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.

Konular

İlgili sözler