Ünlü söz
“Aşırı zenginler iyi insanlar değildir.”
— Platon (MÖ 428 – MÖ 348)
Antik Yunanca aslı
οὐκ εἰσὶν οἱ παμπλούσιοι ἀγαθοί
Ne anlatıyor?
Platon bu veciz ifadesinde, kişinin ahlaki değeri ile maddi zenginliği arasında doğrudan bir bağ olmadığını, hatta aşırı servetin erdemli bir yaşamın önünde engel olabileceğini dile getirir. Ona göre iyi insan, ruhunun düzenini kurmuş, adaletli ve ölçülü olandır; oysa sınırsız servet, ölçüsüzlüğü ve açgözlülüğü besler.
Bu düşünce Platon'un genel ahlak anlayışıyla uyumludur. Erdem, ruhun düzenli hali olarak görülür; zenginlik ise ancak doğru kullanıldığında işe yarar bir araç olabilir. Aşırı zenginlik, kişinin arzularına yenik düşmesini kolaylaştırdığı için ahlaki bozulmaya yol açabilir. Platon bu yüzden servete değil, ruha ve adalete öncelik verilmesi gerektiğini savunur.
Söz, antik dönemden bugüne uzanan bir ahlaki eleştirinin parçasıdır: Zenginlik tek başına ne iyilik getirir ne de kişiyi iyi yapar. Önemli olan, sahip olunan şeylerin hangi amaçla ve nasıl kullanıldığıdır. Bu bakımdan ifade, tüketim kültürünün değerleriyle sürekli yüzleşen günümüz okuruna ölçülü bir yaşamı hatırlatır.
Hangi bağlamda söylendi?
Söz, Platon'un geç dönem eserlerinden Yasalar'ın 5. kitabının 743c bölümünde geçer. Bu kitapta Platon, ideal bir devletin yurttaşlarının nasıl bir karaktere ve mülkiyet anlayışına sahip olması gerektiğini tartışır; servet ile erdem arasındaki ilişkiyi değerlendirirken bu yargıya varır.
Kaynak
- Eser: Laws
- Künye: Book 5, 743c
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Plato
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Zevk, kötülüğün en büyük tuzağıdır.”
— Platon (MÖ 428 – MÖ 348)
“Einstein'ı kolunun altında kemanıyla hatırlıyorum: "Mutlu olmayan çocuklar var olduğu sürece ilerleme kelimesinin hiçbir anlamı yoktur." – Fransızcadan çeviren: Vsop.de”
— Albert Einstein (1879 – 1955)
“Ben her zaman şiddetin karşısında oldum, ama teorilerim ne yazık ki insanlığın eline en korkunç şiddet potansiyelini verdi ve bu benim için ağır bir yüktür.”
— Albert Einstein (1879 – 1955)
“Ben onları affederim, çünkü kalbim vardır; onlar beni affetmezler, çünkü kalpsizdirler. (Düşmanları için söyledikleri.)”
— Mustafa Kemal Atatürk (1881 – 1938)
“Birbirimize daima gerçeği söyleyeceğiz. Felaket ve saadet getirsin, iyi ve fena olsun, daima gerçekten ayrılmayacağız.”
— Mustafa Kemal Atatürk (1881 – 1938)
“O soylu adamı kelimelerle söyleyebileceğimden daha çok seviyorum. Yine de korkuyorum ki parlak hâlesiyle yalnız kalsın diye.”
— Albert Einstein (1879 – 1955)