Ünlü söz
“Bir şeyi anında unutmak istiyorsan, o şeyin hatırlanması gerektiğini not et.”
— Edgar Allan Poe (1809 – 1849)
İngilizce aslı
If you wish to forget anything on the spot, make a note that this thing is to be remembered.
Ne anlatıyor?
Poe bu kısa ve paradoksal sözüyle belleğin ve dikkatin tuhaf bir dinamiğine işaret eder: Bir şeyi kaydetmek, zihne onu artık tutması gerekmediğine dair bir tür izin vermek gibidir. Not almak çoğu zaman hatırlamaya yarar; ancak Poe burada tersini söyler: Hatırlanacak diye işaretlenen şey, zihinden çıkmaya hazır hale gelir. Bu, modern psikolojinin 'bilişsel yükü dışsallaştırma' dediği şeye benzer: Bilgi bir yere kaydedildiğinde zihin onu saklama sorumluluğundan kurtulur ve unutmak kolaylaşır.
Söz aynı zamanda okuma ve düşünme alışkanlıklarına yönelik ironik bir eleştiri olarak da okunabilir. Sürekli not alan, önemli gördüğü her cümlenin altını çizen okur, aslında o içeriği zihnine değil kâğıda emanet ettiği için çoğu kez hiçbir şey hatırlamaz. Böylece görünüşte çalışkan bir yöntem, sessizce unutmanın aracı haline gelir.
Bugün dijital not uygulamaları ve sınırsız kayıt imkânı çağında bu düşünce daha da güçlü yankı bulur. Kaydetmek, hatırlamanın yerine geçmiş olur; arşiv büyürken belleğin kendisi zayıflar.
Hangi bağlamda söylendi?
Söz, Poe'nun 1844 sonbaharında 'Marginalia' adıyla yayımladığı, kitapların kenar boşluklarına yazılmış notları andıran kısa deneme ve aforizmalarından biridir. Poe bu metinde okurluk, eleştiri, felsefe ve yazarlık gibi konularda dağınık düşüncelerini bir araya getirir. Bu özel söz, metnin genelindeki ironik ve gözlemci üslubun tipik bir örneğidir.
Kaynak
- Eser: Marginalia (November 1844)
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Edgar_Allan_Poe
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“O hâlde Satranç Oyuncusu'nun işleyişi ile Bay Babbage'ın hesap makinesinin işleyişi arasında hiçbir benzerlik yoktur ve eğer birincisine saf bir makine demeyi seçersek, onun, insanlığın icatları arasında kıyaslanamayacak kadar en şaşırtıcısı olduğunu kabul etmeye hazır olmalıyız.”
— Edgar Allan Poe (1809 – 1849)
“Vadilerimizin en yeşilinde, İyi meleklerin mesken tuttuğu, Bir zamanlar zarif ve görkemli bir saray — Işıltılı saray — başını yükseltirdi.”
— Edgar Allan Poe (1809 – 1849)
“Hristiyan âlemindeki en iyi satranç oyuncusu, satrancın en iyi oyuncusundan pek fazlası olmayabilir; ama vistteki ustalık, zihnin zihinle mücadele ettiği bütün bu daha önemli girişimlerde başarı kapasitesini ima eder.”
— Edgar Allan Poe (1809 – 1849)
“Benim için şiir bir amaç değil, bir tutku olmuştur; ve tutkulara saygı gösterilmelidir: onlar, insanlığın önemsiz karşılıkları ya da daha da önemsiz övgüleri gözetilerek keyfi biçimde uyandırılamazlar, uyandırılmamalıdırlar.”
— Edgar Allan Poe (1809 – 1849)
“Büyük bir kararlılıkla başmakaleye saldırdım ve baştan sona tek hece anlamadan okuyunca Çince olabileceği ihtimalini düşündüm; bu yüzden sonundan başına doğru yeniden okudum, ama sonuç bundan daha tatmin edici olmadı.”
— Edgar Allan Poe (1809 – 1849)
“Kendimi ikna etmiş olarak, başkalarını ikna etmeye çalışmam.”
— Edgar Allan Poe (1809 – 1849)