İçeriğe geç
2Wsözlük
Edgar Allan Poe

Unknown author Unknown author ; Restored by Yann Forget and Adam Cuerden · Public domain · kaynak

Kişi

Edgar Allan Poe

1809 – 1849

Doğum yeri: Boston · Ölüm yeri: Baltimore

  • şair
  • yazar
  • deneme yazarı
  • edebiyat eleştirmeni
  • roman yazarı

Amerika Birleşik Devletleri

Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram

Edgar Allan Poe kimdir?

Edgar Allan Poe, 19. yüzyıl Amerikan edebiyatının en etkili isimlerinden biri olarak kabul edilen şair, kısa öykü yazarı, editör ve edebiyat eleştirmenidir. Özellikle gizem ve korku temalı öyküleriyle tanınan Poe, Amerikan Romantizm akımının önemli temsilcilerinden biri olmuş ve kısa öykü türünün ülkesindeki ilk yazarlarından sayılmıştır. Polisiye türünün öncüsü olarak görülmesinin yanı sıra, gelişmekte olan bilimkurgu türüne de katkıda bulunduğu düşünülmektedir. Yaşamını yalnızca yazdıklarıyla kazanmaya çalışan ilk tanınmış Amerikan yazarlarından biri olan Poe'nun yaşamı ve kariyeri, ekonomik zorlukların gölgesinde geçmiştir.

Poe, 19 Ocak 1809'da Boston'da, oyuncu bir anne babanın ikinci çocuğu olarak dünyaya geldi. Henüz çok küçük yaşta aile trajedileriyle karşılaştı; 1810 yılında babasının aileyi terk etmesinin ardından, 1811'de annesinin ölümüyle yetim kaldı. Bunun üzerine Richmond, Virginia'dan John ve Frances Allan çifti Poe'yu evlerine aldı. Resmî evlat edinme gerçekleşmese de Poe, gençlik yıllarına kadar Allan ailesinin yanında yaşadı. Virginia Üniversitesi'ne bir yıl devam edebildi ancak parasızlık nedeniyle eğitimini bırakmak zorunda kaldı. Bu dönemde kumar borçları ve eğitim masrafları yüzünden John Allan ile arası açıldı; Poe, eğitimine ayrılan maddi destek konusunda Allan ile anlaşmazlığa düştü.

Poe, edebiyat kariyeri boyunca şiir, kısa öykü, deneme ve eleştiri türlerinde eserler verdi. Yapıtlarında sıklıkla ölüm, yas, delilik ve doğaüstü temaları işledi; bu temaları karanlık ve yoğun bir atmosferle birleştirerek kendine özgü bir anlatım dili kurdu. Gizem ve macabre türündeki öyküleriyle geniş bir okur kitlesine ulaştı. Aynı zamanda dönemin önde gelen dergilerinde editörlük yaptı, edebiyat eleştirileri kaleme aldı. Onun çalışmaları, kısa öykünün modern bir anlatı biçimi olarak gelişiminde belirleyici bir rol oynadı.

Poe'nun yaşamı boyunca yazdıkları, sonraki kuşak yazarları derinden etkiledi. Polisiye edebiyatının kurucu isimlerinden biri olarak anılması, onun olay örgüsü ve akıl yürütme tekniklerine yaptığı katkılardan kaynaklanır. Bilimkurgu alanındaki öncü denemeleri ise dönemin sınırlarını zorlayan bir hayal gücünün ürünüdür. Ekonomik sıkıntılara karşın yalnızca kalemiyle geçinmeye çalışan bir yazar olması, onu Amerikan edebiyat tarihinde ayrıcalıklı bir konuma taşır.

Edgar Allan Poe, 7 Ekim 1849'da Baltimore'da hayatını kaybetti. Geride bıraktığı yapıtlar ve geliştirdiği anlatı teknikleri, Amerikan edebiyatının evrensel değerleri arasında yer alır. Bugün hâlâ özellikle kısa öykü, polisiye ve korku edebiyatı alanlarında Poe'nun etkisi hissedilmektedir. Onun eserleri, edebiyatın sınırlarını genişleten ve gelecek kuşaklara ilham veren bir miras olarak değerlendirilmektedir.

Biyografi, Vikipedi ve Wikidata bilgilerinden yararlanılarak yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Edgar Allan Poe sözleri (113)

Ona ait olmadığı hâlde atfedilen sözler

Aşağıdaki sözler sık sık Edgar Allan Poe adına paylaşılır, ancak kaynaklarına göre ona ait değildir.

  • “Hayattaki en iyi şeyler seni terletir”

    İngilizce: The best things in life make you sweaty

  • “Uyku. O küçük ölüm dilimleri. Onlardan nasıl da nefret ediyorum.”

    İngilizce: Sleep. Those little slices of death. How I loathe them.