“Ben konuşuyorum konuşuyorum... ama beni dinleyen, yalnızca beklediği sözcükleri aklında tutuyor. ... Anlatıya hükmeden ses değildir: kulaktır.”

Bu söz, iletişimin sanıldığı kadar masum ve tek yönlü olmadığını anlatır. Konuşan kişi ne kadar çok şey söylerse söylesin, dinleyen kişi anlatılanların tamamını değil, kendi beklentilerine, inançlarına ve ihtiyaçlarına uygun düşen kısımları seçerek alır. Böylece anlatının asıl sahibi konuşan değil, dinleyen olur; çünkü anlatının ne olacağını nihai olarak dinleyenin algısı ve seçiciliği belirler. Sözün ikinci kısmı bu düşünceyi daha da keskinleştirir: Hikâyeyi yöneten güç seste, yani anlatanın niyetinde ve ifadesinde değil, kulakta, yani dinleyenin alımlama biçimindedir.

Marco Polo'nun ağzından kurulan bu cümle, Italo Calvino'nun kurgusal anlatımının bir ürünüdür ve tarihsel bir Venedik lehçesi sözü değildir. Calvino burada Doğu'yu Batı'ya, bilinmeyeni bilinene çeviren bir gezginin deneyimini, anlatının doğası üzerine bir derin düşünceye dönüştürür. Seçilen sözcükleri yalnızca beklediklerimizle sınırlı tutmanın, kültürler ve insanlar arasındaki anlamayı nasıl biçimlendirdiğine işaret eder.

Bugün bu söz, dinlemenin ne kadar etkin bir eylem olduğunu hatırlatır. Kimi zaman karşımızdaki kişiyi gerçekten duymayız; yalnızca kendi varsayımlarımızı doğrulayan cümleleri işitiriz. Anlatılan hikâyenin gücü de böylece dinleyenin beklentileri ile anlatanın niyeti arasındaki o ince çizgide belirlenir.

Bu söz, Italo Calvino'nun 1974 tarihli Görünmez Kentler adlı romanında, Marco Polo'nun Kubilay Han'a hitaben konuştuğu 9. bölümde yer alır. Calvino'nun kurgusunda Marco Polo, Kubilay Han'a hayalî kentleri anlatır; bu cümlede ise anlatma ve dinleme ediminin doğası üzerine bir gözlem dile getirilir.