Ünlü söz
“Ama burada mezarda bulunandan / Daha korkunç bir şey var — / Aklı kaçmış bir insan bedeni, / Zavallı hayat sürerken. Zavallı Matthew! Bir zamanlar parlak deha sahibi, / Talihin kayırdığı bir çocuk — / Şimdi sonsuza dek kilitli, zihinsel gecede, / Yabani, bitkin bir deli.”
— Abraham Lincoln (1809 – 1865)
İngilizce aslı
But here's an object more of dread Than ought the grave contains — A human form with reason fled, While wretched life remains.Poor Matthew! Once of genius bright, A fortune-favored child — Now locked for aye, in mental night, A haggard mad-man wild.
Ne anlatıyor?
Lincoln bu dizelerde çocukluk arkadaşı Matthew Gentry'nin akıl hastalığına yakalanmış halini, mezardan bile daha korkunç bir durum olarak tanımlar. Bu kıyasın gücü, ölümün bir son olduğu düşüncesinden gelir: Mezar bir kapanışı, bir huzuru simgeler. Oysa akıl hastalığıyla yaşayan Matthew için ne kapanış ne de huzur vardır. Beden yaşar ama zihin yitmiştir; kişi, toplumsal anlamda ölü olduğu halde fiziksel olarak yaşamaya devam eder. Lincoln'ün şairane tonu burada yerini daha çıplak bir dehşete bırakır. 'Zihinsel gece' imgesi, akıl hastalığını dönemin kavrayışıyla sonsuz bir karanlık olarak resmeder.
Düşünce tarihi açısından bu dizeler, 19. yüzyılda akıl hastalığının nasıl anlaşıldığını gösterir. Ruhsal bozukluklar çoğu zaman gizemli, ürkütücü ve geri dönüşsüz durumlar olarak görülürdü. Lincoln bu görüşü tekrarlar, ama aynı zamanda Matthew'ün eski parlaklığını vurgulayarak kaybedilen bir insanın trajedisini kişiselleştirir. Bugünün okuruna, akıl sağlığı sorunlarının tarih boyunca insan ilişkilerini ve toplulukları nasıl şekillendirdiğini anımsatır. Ayrıca çocukluk arkadaşının dönüşümü üzerinden, insanın kendi geçmişindeki kişileri tanıyamaz hale gelmesinin ne denli sarsıcı olduğunu dile getirir. Bu, yalnızca bir hastalık tablosu değil, aynı zamanda belleğin ve dostluğun sınırlarının da sorgulanmasıdır.
Hangi bağlamda söylendi?
Bu sözün hangi bağlamda ve ne zaman söylendiği güvenilir kaynaklarda belgelenmemiş; bu yüzden tahmin yürütmüyoruz.
Kaynak
- Eser: My Childhood's Home I See Again (1844)
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Abraham_Lincoln
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“... hiçbiri zararın kötü bir şeyin kullanılmasından değil, çok iyi bir şeyin kötüye kullanılmasından kaynaklandığını düşünür gibi görünmüyordu.”
— Abraham Lincoln (1809 – 1865)
“İnsan eylemi bir yere kadar değiştirilebilir, ama insan doğası değiştirilemez. Bu ulusta köleliğe karşı en az bir buçuk milyon oy toplayan bir yargı ve bir duygu var. Çevresinde toplanan siyasi örgütü dağıtarak o yargıyı ve duyguyu — o hissiyatı — yok edemezsiniz. En ağır ateşiniz karşısında saf tutmuş bir orduyu güçlükle dağıtabilirsiniz; ama dağıtabilseniz bile, onu yaratan hissiyatı barışçı sandık kanalından çıkarıp başka bir kanala zorlamakla ne kazanırsınız?”
— Abraham Lincoln (1809 – 1865)
“Ülkemiz geniş ve yeni, Avrupa ülkeleri ise yoğun nüfuslu olduğundan, yurt dışında burayı evlat edinmek isteyenler varsa, Amerika Birleşik Devletleri'ne gelmelerini engellemek için yollarına herhangi bir şey koymak içimden gelmez.”
— Abraham Lincoln (1809 – 1865)
“İnanıyorum ki, alışkanlık haline gelmiş sarhoşları bir sınıf olarak ele alırsak, kafaları ve yürekleri diğer herhangi bir sınıfınkilerle avantajlı bir karşılaştırmayı hak edecektir. Parlak zekâlı ve coşkulu insanlarda bu kötü alışkanlığa düşme eğilimi her zaman var olmuş gibi görünür.”
— Abraham Lincoln (1809 – 1865)
“Onun yuvarlak, neşeli, bereketli yüzünde posta müdürlükleri, tapu daireleri, mareşallikler ve kabine atamaları, maslahatgüzarlıklar ve yurt dışı görevler harikulade bir taşkınlıkla fışkırırken, açgözlü ellerin kapmasına hazır şekilde görülmüştür. Kimse benim başkan olmamı beklemedi. Benim zavallı, çelimsiz, sıska yüzümde hiç kimse lahanaların tomurcuklandığını görmemiştir.”
— Abraham Lincoln (1809 – 1865)
“Ama bu geçmişte kaldı; ve seni hayvanın üstüne çıkaran hiçbir şey kalmadı. Delici çığlıkların ve yatıştıran ezgilerin sanki sonsuza dek sustu. Şimdi elveda sana — artık kederin öznesi olmaktan çok sebebisin. Zamanın iyicil yasalarıyla bütün zihinsel ıstırapları bilme gücünü yitirdin. Ey ölüm! Sen dünyayı korku içinde tutan, huşu uyandıran hükümdar; neden daha kutsanmış olanları buradan koparıyor da onu burada oyalanır bırakıyorsun?”
— Abraham Lincoln (1809 – 1865)