Ünlü söz
“Düşüncesizce kişisel çıkar peşinde koşmanın kötü ahlak olduğunu her zaman biliyorduk; şimdi biliyoruz ki bu aynı zamanda kötü ekonomidir.”
— Franklin D. Roosevelt (1882 – 1945)
İngilizce aslı
We have always known that heedless self-interest was bad morals; we know now that it is bad economics.
Ne anlatıyor?
Roosevelt bu sözünde ekonomi ile ahlak arasında kurulan geleneksel ayrımı sorgular. Daha önce bencilce çıkar peşinde koşmanın yalnızca ahlaki bir sorun olarak görüldüğünü, oysa Büyük Buhran deneyiminin bunun aynı zamanda ekonomik açıdan da yıkıcı olduğunu gösterdiğini söyler. Yani sınırsız bireysel çıkar, yalnızca etik bir zafiyet değil, ekonomik sistemin kendisine zarar veren bir davranış biçimidir.
Sözün arka planında 1929 ekonomik çöküşünün yarattığı dersler vardır. Dönemin yaygın anlayışına göre serbest piyasa, bireylerin kendi çıkarlarını kovalamasıyla kendiliğinden dengeye ulaşırdı. Ancak bu "görünmez el" varsayımı, spekülasyon ve denetimsiz çıkar arayışının yol açtığı çöküş karşısında ciddi biçimde sarsılmıştı. Roosevelt, bu deneyimden çıkan sonucu net biçimde ifade eder: Ekonomik sistemin sağlığı, bireysel çıkarın dizginlenmesini ve ortak refahın gözetilmesini gerektirir.
Bugün açısından söz, finansal krizler, denetimsiz piyasa davranışları ve gelir eşitsizliği tartışmalarında güncelliğini korur. Kısa vadeli kazanç hırsının uzun vadede herkese zarar verdiğini, sağlıklı bir ekonominin sağlıklı bir sosyal dokuyu varsaydığını hatırlatır.
Hangi bağlamda söylendi?
Bu sözün hangi bağlamda ve ne zaman söylendiği güvenilir kaynaklarda belgelenmemiş; bu yüzden tahmin yürütmüyoruz.
Kaynak
- Eser: Second inaugural address (1937)
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Franklin_D._Roosevelt
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Toprağını yok eden ulus, kendini yok eder.”
— Franklin D. Roosevelt (1882 – 1945)
“Örneğin bu yeni nesil, aramızda yeniden baş gösteren o iğrenç toplu cinayet biçimine — linç yasasına — karşı vaazlarla yetinmiyor. Bunun cinayet olduğunu, "Öldürmeyeceksin" emrinin bile bile ve kesin bir ihlali olduğunu biliyoruz. Linç yasasına göz yuman yüksek mevkidekileri de alçak mevkidekileri de mazur görmüyoruz.”
— Franklin D. Roosevelt (1882 – 1945)
“Yapılan her iş yararlı olmalıdır; yalnızca bir gün ya da bir yıl için değil, yaşam koşullarında kalıcı bir iyileşme sağlaması ya da ulus için gelecekte yeni zenginlik yaratması anlamında yararlı.”
— Franklin D. Roosevelt (1882 – 1945)
“Bu kurultayın kabul ettiği ve benim de yürekten benimsediğim cesur ve net platform, modern uygarlıkta hükümetin yurttaşlarına karşı ailenin ve evin korunması, fırsat demokrasisinin kurulması ve felakete uğrayanlara yardım edilmesi gibi bazı kaçınılmaz yükümlülükleri olduğunu ortaya koymaktadır.”
— Franklin D. Roosevelt (1882 – 1945)
“İlerlememizin ölçüsü, çok şeye sahip olanların bolluğuna daha fazlasını ekleyip eklemediğimiz değil; çok az şeye sahip olanlara yeterince sağlayıp sağlamadığımızdır.”
— Franklin D. Roosevelt (1882 – 1945)
“Rekabetin belirli bir noktaya kadar yararlı olduğu gösterilmiştir, daha öteye değil; oysa bugün uğrunda çaba göstermemiz gereken şey olan işbirliği, rekabetin bıraktığı yerde başlar.”
— Franklin D. Roosevelt (1882 – 1945)