İçeriğe geç
2Wsözlük

Ünlü söz

“İnsanın ne kadar bencil olduğu varsayılırsa varsayılsın, doğasında, onu başkalarının talihiyle ilgilendiren ve başkalarının mutluluğunu, onu görmekten aldığı hazdan başka bir şey elde etmese bile kendisi için gerekli kılan birtakım ilkeler olduğu açıktır.”

— Adam Smith (1723 – 1790)

KaynaklıSöz, künyesiyle birlikte Wikiquote'ta kayıtlı.
Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram

Söz kartını indir

İngilizce aslı

How selfish soever man may be supposed, there are evidently some principles in his nature, which interest him in the fortune of others, and render their happiness necessary to him, though he derives nothing from it except the pleasure of seeing it.

Ne anlatıyor?

Adam Smith bu sözle, insan doğasının yalnızca bencillikten ibaret olmadığını; başkalarının mutluluğundan haz duyma kapasitesinin de doğuştan geldiğini anlatır. Smith'e göre insan, karşısındakinin sevinç ya da acısını gözlemlediğinde kendinde de buna benzer bir duygu uyanır. Bu paylaşma yetisi, çıkar ilişkisi olmasa da işler; kişi yalnızca mutluluğu görmenin hazzını yaşar. Bu düşünce, Smith'in ahlak felsefesinin temelini oluşturan "sempati" kavramını ortaya koyar. Sempati, insan ilişkilerini anlamlandıran ve toplumsal bağları mümkün kılan bir yetidir. Başkalarının duygularına ortak olabilme gücü, bireylerin birbirine yönelmesini, acıyı hafifletmeyi ve sevince katılmayı sağlar. Smith bu sözüyle, daha sonraki ekonomi kuramlarında sıkça öne çıkan katı bencil insan imgesini de peşinen reddeder; insanın ahlaki ve duygusal yönünü vurgular. Söz, ahlakın kökeni ve empati üzerine yapılan tartışmalar açısından bugün de önemli bir hareket noktasıdır.

Hangi bağlamda söylendi?

Bu söz, Adam Smith'in 1759 tarihli ahlak felsefesi eseri "Ahlaki Duygular Kuramı"nın (The Theory of Moral Sentiments) birinci bölümünden alınmıştır. Kitabın açılış cümlesi olarak bilinir. Smith burada, insanın ahlaki davranışının temelinde başkalarının duygularına katılma yetisinin bulunduğunu göstermeyi amaçlar.

Kaynak

Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.

Konular

İlgili sözler