Ünlü söz
“Bir vahşi, tahta tanrısına inanmayı bıraktıysa, bu Tanrı'nın olmadığı anlamına gelmez; yalnızca Tanrı'nın tahtadan olmadığı anlamına gelir. (Surat Kahvehanesi)”
— Lev Tolstoy (1828 – 1910)
Rusça aslı
Если дикарь перестал верить в своего деревянного бога, то это не значит того, что Бога нет, а только то, что Бог не деревянный. (Суратская кофейня)
Ne anlatıyor?
Tolstoy bu sözüyle inanç nesnesi ile inancın yöneldiği hakikati birbirinden ayırır. İnsanın belli bir tasavvuru, imgesi ya da ritüeli terk etmesi, onun yöneldiği aşkın gerçekliğin de ortadan kalktığını göstermez. Tahta bir heykel örneği, ilkel ve somut bir inanç biçimini temsil eder; bu biçim aşıldığında geriye mutlak bir inkâr değil, daha arıtılmış bir kavrayış imkânı kalır.
Bu görüş, Tolstoy'un kurumsal ve biçimsel dine yönelik eleştirisiyle uyumludur. O, kilisenin ve dogmanın kalıplarına mesafeli durmuş, fakat bunun tanrıtanımazlık anlamına gelmediğini vurgulamıştır: İnsan biçimsel kabulleri sorgularken bile hakikat arayışını sürdürebilir. Söz, inanç krizleri yaşayan okura da bir ferahlama sunar: Bir inanç biçiminin çökmesi, bütün bir manevi boyutun inkârı değil, daha olgun bir kavrayışa geçiş olabilir.
Hangi bağlamda söylendi?
Bu sözün hangi bağlamda ve ne zaman söylendiği güvenilir kaynaklarda belgelenmemiş; bu yüzden tahmin yürütmüyoruz.
Kaynak
- Kaynak bağlantısı: https://ru.wikiquote.org/wiki/%D0%9B%D0%B5%D0%B2_%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A2%D0%BE%D0%BB%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B9
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Tanrının üçlülüğüne inananlara bunun var olmadığı kanıtlanamaz; ama onlara, ileri sürdükleri şeyin bir bilgi iddiası değil, bir inanç iddiası olduğu gösterilebilir. Eğer onlar üç tanrı olduğunu ileri sürüyorsa, ben de aynı hakla 17,5 tanrı olduğunu ileri sürebilirim.”
— Lev Tolstoy (1828 – 1910)
“İsa, tek bir sözle bile kişisel dirilişi ve kişiliğin mezar ötesindeki ölümsüzlüğünü asla doğrulamamıştır.”
— Lev Tolstoy (1828 – 1910)
“Öldüm — uyandım. Evet, ölüm bir uyanıştır!”
— Lev Tolstoy (1828 – 1910)
“İnsan düşünmeyi öğrendiyse, ne hakkında düşünürse düşünsün, her zaman kendi ölümü hakkında düşünür.”
— Lev Tolstoy (1828 – 1910)
“Bir insanın doğruluk derecesi, onun ahlaki olgunluk derecesinin göstergesidir.”
— Lev Tolstoy (1828 – 1910)
“Bütün doğrular paradokstur. Aklın düz sonuçları yanılgılıdır; deneyimin saçma sonuçları ise şaşmaz.”
— Lev Tolstoy (1828 – 1910)