İçeriğe geç
2Wsözlük

Ünlü söz

“Güçlü bir aracıdır doğru sözcük. Bir kitapta ya da gazetede o yoğun doğru sözcüklerden birine rastladığımızda, ortaya çıkan etki ruhsal olduğu kadar bedenseldir ve elektrik hızındadır.”

— Mark Twain (1835 – 1910)

KaynaklıSöz, künyesiyle birlikte Wikiquote'ta kayıtlı.
Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram

Söz kartını indir

İngilizce aslı

A powerful agent is the right word. Whenever we come upon one of those intensely right words in a book or a newspaper the resulting effect is physical as well as spiritual, and electrically prompt.

Ne anlatıyor?

Mark Twain burada dilin gücünü, özellikle de tam yerini bulmuş tek bir sözcüğün yarattığı etkiyi anlatır. 'Doğru sözcük' ifadesiyle kastettiği, düşünceyi en kestirme ve en canlı biçimde aktaran, yerine başka hiçbir sözcüğün konamayacağı o isabetli kelimedir. Ona göre böyle bir kelime, okurun yalnızca zihnine değil, bedenine de dokunur; tıpkı bir elektrik akımı gibi anında bütün varlığı sarsar.

Twain'in 'electrically prompt' benzetmesi, sözcüğün etkisinin düşünsel bir süreçle ve yavaş yavaş değil, ani bir fiziksel tepkiyle gerçekleştiğini vurgular. Bu, hem kendi yazarlık deneyiminden hem de okurluğundan süzdüğü bir hakikattir: Yazıyla kurulan ilişki salt entelektüel değildir; iyi bir ifade insanın nefesini kesebilir, tüylerini ürpertebilir, kalp atışını değiştirebilir.

Bu söz aynı zamanda Twain'in dil işçiliğine verdiği değeri yansıtır. On dokuzuncu yüzyıl basınının ve edebiyatının içinde yoğrulmuş bir yazar olarak, kelimelerin hem gazete sütunlarında hem romanlarda gerçek dünyayı şekillendiren birer güç olduğunu bilir. Bugünün okuruna ise, yazının ve dilin duyularımız üzerindeki dolaysız gücünü hatırlatan bir uyarı gibidir.

Hangi bağlamda söylendi?

Bu söz, Mark Twain'in yakın dostu ve edebiyat ustası olarak gördüğü yazar William Dean Howells hakkında 1906'da kaleme aldığı denemeden alınmıştır. Twain, bu metinde Howells'in dil kullanımındaki ustalığını öne çıkarırken, doğru sözcüğün yarattığı etki üzerine daha genel bir gözlemini dile getirir.

Kaynak

Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.

Konular

İlgili sözler