“Kötülüğü cezalandırmayan, yapılmasını buyurmuş olur.”

Bu söz, kötülüğe karşı sessiz kalmanın ya da onu cezasız bırakmanın aslında onu onaylamak anlamına geldiğini söyler. "Buyurmak" fiili burada çarpıcı bir abartıdır: Bir kötülüğü açıkça emreden kişi ile onu görüp de engellemeyen kişi arasında ahlaki açıdan büyük bir fark yoktur. Çünkü cezasızlık, suçun işlenebilir olduğu mesajını verir ve başkalarını da benzer eylemlere cesaretlendirir.

Bu düşünce, sorumluluk kavramını yalnızca eyleyen kişiye değil, aynı zamanda seyirci kalan, yetkisi olduğu halde müdahale etmeyen kişilere de genişletir. Özellikle adalet dağıtma konumunda olanlar için bir uyarıdır: Bir yönetici, yargıç ya da toplum, kötülüğü görmezden geliyorsa, o kötülüğün dolaylı ortağı haline gelir. Söz, adaletin yalnızca suçluyu cezalandırmak değil, aynı zamanda topluma "bu davranış kabul edilemez" mesajını vermek olduğunu da ima eder.

Bugün bu söz, özellikle kurumsal ihmal, yolsuzluk ve toplumsal adaletsizlik tartışmalarında güncelliğini korur. Sessiz kalan bir toplumun, kötülüğün normalleşmesine katkıda bulunduğu fikri, sivil sorumluluk ve etik açısından hâlâ güçlü bir uyarıdır.

Leonardo da Vinci'nin not defterlerinden derlenen 'XIX Philosophical Maxims. Morals. Polemics and Speculations.' başlıklı bölümde yer alır. Bu bölüm, Leonardo'nun ahlak, siyaset ve insan davranışı üzerine yazdığı kısa düşüncelerle aforizmaları içerir. Notlar, onun çok yönlü ilgi alanlarının bir yansıması olarak felsefi ve ahlaki meselelerde de gözlem gücünü ortaya koyar. Sözün kesin olarak hangi tarihsel olaya ya da esere bağlı olduğu bilinmemektedir; Leonardo'nun genel düşünce dünyasının bir parçasıdır.