İçeriğe geç
2Wsözlük

Ünlü söz

“Düşünceyi yalnızca haksızlıklarını haklı çıkarmak için kullanırlar ve sözcükleri yalnızca düşüncelerini gizlemek için kullanırlar.”

— Voltaire (1694 – 1778)

KaynaklıSöz, künyesiyle birlikte Wikiquote'ta kayıtlı.
Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram

Söz kartını indir

Fransızca aslı

Ils ne se servent de la pensée que pour autoriser leurs injustices, et n'emploient les paroles que pour déguiser leurs pensées.

Ne anlatıyor?

Voltaire bu sözünde, insanların akıl yürütme ve dil kullanma yetilerini çoğu zaman gerçeği aramak için değil, kendi çıkarlarını örtbas etmek için kullandığını anlatır. Düşünce, haksızlıkları meşrulaştıran bir araca; söz ise düşüncenin asıl içeriğini saklayan bir maskeye dönüşür. Bu, ikiyüzlülüğün ve çıkar odaklı sofistliğin özlü bir eleştirisidir.

Voltaire, Aydınlanma düşüncesinin akla ve açık ifadeye verdiği değeri savunurken, bu yetilerin kötüye kullanımını sürekli gözlemlemiştir. Ona göre akıl, insanı özgürleştirmesi ve gerçeğe yaklaştırması gereken bir güçtür; oysa burada akıl, güçlünün işine geleni haklı göstermek için eğilip bükülmektedir. Sözün işlevi de şeffaflık değil, gizleme hâline gelir.

Sözün bugünkü okura söylediği şey, kamusal dilde ve siyasette söylenen ile kastedilen arasındaki farka dikkat etmek gerektiğidir. İfade özgürlüğünün ve eleştirel düşüncenin değerini hatırlatan bu cümle, manipülasyonun yalnızca yalan söylemekle değil, gerçeği çarpıtarak ve dille örterek de yapılabildiğini gösterir.

Hangi bağlamda söylendi?

Söz, Voltaire'in 1766 tarihli 'Le Chapon et la Poularde' adlı diyaloğundan alınmıştır. Diyalog, dönemin toplumsal ve dinsel kurumlarını eleştirmek için hayvan karakterler üzerinden yürütülen ironik bir tartışmayı içerir. Voltaire'in ilerleyen yaşlarında yazdığı bu tür diyaloglar, kendi dönemindeki ikiyüzlülükleri ve haksızlıkları ince bir alayla sergilemeyi amaçlar.

Kaynak

  • Eser: 1760s (1766)
  • Künye: Dialogue 14, Le Chapon et la Poularde (1766); reported in Bartlett's Familiar Quotations, 10th ed. (1919)
  • Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Voltaire
  • Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote

Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.

Konular

İlgili sözler