Ünlü söz
“Ne yaparsanız yapın, rezil olanı ezin ve sizi sevenleri sevin.”
— Voltaire (1694 – 1778)
Fransızca aslı
Quoi que vous fassiez, écrasez l'infâme, et aimez qui vous aime.
Ne anlatıyor?
Voltaire, "rezil olan" (l'infâme) ifadesiyle öncelikle bağnazlığı, hoşgörüsüzlüğü ve dogmatik baskıyı kasteder. Ona göre asıl mücadele edilmesi gereken şey, belirli bir inanç değil, inanç adına insanlara zulmeden, düşünce özgürlüğünü boğan anlayıştır. Bu yüzden söz, bir nefret çağrısı değil, aydınlanmacı bir özgürlük savunusudur.
İkinci bölüm ise daha kişiseldir: "sizi sevenleri sevin." Voltaire burada, kamusal mücadelenin yanında özel hayatın, dostluğun ve sevgi bağlarının da korunması gerektiğini hatırlatır. Böylece söz, bir yandan toplumsal eleştiri, öte yandan insani sıcaklık arasında denge kurar.
Bugün bu ifade, hoşgörüsüzlüğe karşı aktif duruş sergilerken, yakın ilişkileri ve insani değerleri ihmal etmeme çağrısı olarak okunabilir. Voltaire'in mücadelesi, özgür düşünce ve bireysel vicdan önünde engel oluşturan yapılara yöneliktir; kişilere değil.
Hangi bağlamda söylendi?
Voltaire'in mektuplarında ve bazı metinlerinde sık sık kullandığı "Écrasez l'infâme" (Rezil olanı ezin) ifadesinin bir parçası olan bu söz, onun bağnazlığa ve dinsel hoşgörüsüzlüğe karşı mücadelesinin sloganı hâline gelmiştir. Kaynakta doğrudan bir eser adı verilmese de, söz Voltaire'in 18. yüzyıldaki yazışmaları ve polemik yazıları bağlamında şekillenmiştir. "L'infâme" ile neyi kastettiği tartışmalıdır; genellikle bağnazlık, dogmatizm ve kilise baskısı olarak anlaşılır.
Kaynak
- Eser: 1760s
- Künye: Whatever you do, crush the infamous thing, and love those who love you.
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Voltaire
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“İtibar sahibi adamların haksız olduğu konularda haklı olmak tehlikelidir.”
— Voltaire (1694 – 1778)
“O halde insanların hepsi, ihtiyaçları olmasaydı, zorunlu olarak eşit olurdu. Türümüze bağlı yoksulluk, bir insanı başka bir insana bağımlı kılar: Asıl mutsuzluk eşitsizlik değil, bağımlılıktır.”
— Voltaire (1694 – 1778)
“Ahlak bütün insanlarda aynıdır, öyleyse Tanrı'dan gelir; ibadet ise farklıdır, öyleyse insanların eseridir.”
— Voltaire (1694 – 1778)
“Derler ki Tanrı her zaman büyük taburların yanındadır.”
— Voltaire (1694 – 1778)
“Boşanma muhtemelen aşağı yukarı evlilikle aynı tarihe dayanır. Yine de sanırım evlilik birkaç hafta daha eskidir.”
— Voltaire (1694 – 1778)
“Söz konusu para olduğunda, herkes aynı dindendir.”
— Voltaire (1694 – 1778)