Ünlü söz
“Dilenmeye gelince, dilemek almaktan daha güvenlidir; ama almak dilemekten daha kibardır.”
— Oscar Wilde (1854 – 1900)
İngilizce aslı
As for begging, it is safer to beg than to take, but it is finer to take than to beg.
Ne anlatıyor?
Wilde burada dilenciliği ve mülkiyet edinme biçimlerini ahlaki bir hiyerarşi içinde değerlendirir. Ona göre dilemek, kişiyi başkasının merhametine muhtaç bıraktığı için en az onurlu konumdur; oysa almak, en azından bir hak ya da sahiplenme eylemi gibi algılanabilir. Ancak Wilde'ın asıl vurgusu, her iki durumun da insanın kendi değerini dışsal koşullara bağladığıdır. Toplumun yoksullara sunduğu seçeneklerin tümü, kişiyi küçük düşürücü bir bağımlılık ilişkisine iter.
Bu paradoks Wilde'ın tipik üslubunu yansıtır: Beklenen ahlaki yargıyı tersine çevirerek okuru düşünmeye zorlar. Dilenmek fiziksel olarak daha az riskli olabilir, ama manevi olarak daha yıpratıcıdır. Almak ise kaba bir davranış gibi görünse de en azından kişinin kendi iradesini ortaya koyar. Wilde, insanı bu tür sahte seçeneklere zorlayan toplumsal düzeni sorgular.
Hangi bağlamda söylendi?
Wilde bu sözü, 1891'de yayımlanan 'The Soul of Man Under Socialism' adlı denemesinde söyler. Bu denemede özel mülkiyetin insan ruhunu yoksullaştırdığını savunur ve sosyalizmi bireysel gelişimin önünü açacak bir sistem olarak görür. Söz, denemenin hayırseverlik ve yoksulluk üzerine tartıştığı bölümünde yer alır.
Kaynak
- Eser: The Soul of Man Under Socialism (1891)
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Oscar_Wilde
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Toplumda paradan zenginlerden daha çok söz eden tek bir sınıf vardır, o da yoksullardır.”
— Oscar Wilde (1854 – 1900)
“Söyle bana, onunla [Max Beerbohm] yalnız kaldığında Sfenks, yüzünü çıkarıp maskesini mi gösteriyor?”
— Oscar Wilde (1854 – 1900)
“Bir adamın hiç düşmanı kalmadığında, onda sıradan, bayağı bir şey var demektir.”
— Oscar Wilde (1854 – 1900)
“Deneyim, insanların hatalarına verdikleri isimdir.”
— Oscar Wilde (1854 – 1900)
“Günümüzde her büyük adamın müritleri vardır ve biyografiyi yazan her zaman Judas'tır.”
— Oscar Wilde (1854 – 1900)
“Her türlü otorite son derece alçaltıcıdır. Onu kullananları da alçaltır, üzerinde kullanıldığı kişileri de.”
— Oscar Wilde (1854 – 1900)