Ünlü söz
“Söyle bana, onunla [Max Beerbohm] yalnız kaldığında Sfenks, yüzünü çıkarıp maskesini mi gösteriyor?”
— Oscar Wilde (1854 – 1900)
İngilizce aslı
Tell me, when you are alone with him [Max Beerbohm] Sphinx, does he take off his face and reveal his mask?
Ne anlatıyor?
Wilde, bu soruda yüz ve maske arasındaki ilişkiyi tersine çevirir. Normalde insanın maskesini çıkarıp 'gerçek yüzünü' gösterdiği söylenir; Wilde ise Max Beerbohm'un gündelik yüzünün arkasında daha derin, belki daha sahici bir maske olduğunu ima eder. Bu, Wilde'ın kimlik ve sahneleme konusundaki düşüncesini yansıtan zarif bir paradokstur.
Beerbohm, dönemin ünlü karikatüristi, eleştirmeni ve üslup ustasıydı; kendine özgü bir 'performans' ve imaj duygusu vardı. Wilde'ın bu sözü, dostça bir alayla Beerbohm'un hiçbir zaman tamamen 'sahici' görünmediğini, ama bu sahneliğin kendisinin bir kimlik olduğunu söyler. 'Sfenks' ise Ada Leverson'a taktığı lakaptır; Leverson dönemin önemli mizah yazarı ve Wilde'ın yakın dostuydu.
Sözdeki oyun, sosyal kimliklerin katmanlılığına işaret eder. Kamusal benlik ile özel benlik arasındaki çizgi, Wilde'a göre çoğu zaman bir 'gerçek' ve 'sahte' ayrımından çok, farklı maskelerin art arda dizilmesidir. Bu nükte, kimliğin tek bir özle değil, durmaksızın yeniden yazılan bir metinle açıklanabileceğini hatırlatır.
Hangi bağlamda söylendi?
Bu söz, Oscar Wilde'ın Ada Leverson'a (lakabı Sfenks) yazdığı bir mektuptan alınmıştır. Leverson, 1930'da yayımlanan "Letters To The Sphinx From Oscar Wilde and Reminiscences of the Author" adlı kitabında Wilde'dan aldığı mektupları ve onunla ilgili anılarını toplamıştır. Mektup, Wilde'ın sürgün dönemine ya da Paris günlerine ait olabilir; kesin tarih kitapta ayrıntılandırılmıştır.
Kaynak
- Eser: Letters To The Sphinx From Oscar Wilde and Reminiscences of the Author (1930)
- Künye: In a letter to Ada Leverson [Sphinx] recorded in her book Letters To The Sphinx From Oscar Wilde and Reminiscences of the Author (1930)
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Oscar_Wilde
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Sefalet ve yoksulluk öylesine mutlak biçimde aşağılayıcıdır ve insan doğası üzerinde öylesine felç edici bir etki yapar ki, hiçbir sınıf kendi çektiği acının gerçekten farkında olmaz. Acılarının kendilerine başkaları tarafından söylenmesi gerekir ve çoğu zaman bu insanlara hiç inanmazlar.”
— Oscar Wilde (1854 – 1900)
“Toplumda paradan zenginlerden daha çok söz eden tek bir sınıf vardır, o da yoksullardır.”
— Oscar Wilde (1854 – 1900)
“Ve nihayetinde, moda nedir? Sanatsal açıdan bakıldığında, genellikle o kadar dayanılmaz bir çirkinlik biçimidir ki onu her altı ayda bir değiştirmek zorunda kalırız.”
— Oscar Wilde (1854 – 1900)
“Psikoloji bir bilim olarak emekleme çağındadır. Sanatın hatırına, umarım hep öyle kalır.”
— Oscar Wilde (1854 – 1900)
“Walt Whitman'ın öpücüğü hâlâ dudağımda.”
— Oscar Wilde (1854 – 1900)
“Her türlü otorite son derece alçaltıcıdır. Onu kullananları da alçaltır, üzerinde kullanıldığı kişileri de.”
— Oscar Wilde (1854 – 1900)