“Görelilik ilkesinin okuru eğlendirmek için bir tür uygulaması daha: Bugün Almanya'da "Alman bilgini", İngiltere'de "İsviçre Yahudisi" olarak adlandırılıyorum; ama günün birinde "kara koyun" olarak sunulma durumuna gelirsem, o zaman tersine Almanya için "İsviçre Yahudisi", İngiltere için "Alman bilgini" olurum.”

Einstein bu sözünde milliyetçi etiketlerin ne kadar keyfî ve çıkarcı olduğunu nükteli bir biçimde sergiler. Kimliğin bilimsel ya da kişisel gerçekliğe göre değil, toplumun o andaki ihtiyaçlarına göre biçimlendirildiğini gösterir. Almanya onu başarılı ve kullanışlı olduğu dönemde 'Alman bilgini' olarak sahiplenirken, İngiltere aynı kişiyi 'İsviçre Yahudisi' diye dışarıdan biri saymıştır.

Sözün asıl gücü, bu iki bakışın birbirini nasıl anında tersine çevirebileceğini göstermesidir: Kişi gözden düştüğünde eski aidiyet bağları bir anda inkâr edilir, eski dışlayıcı etiketler ise sahiplenilir. Böylece millî ya da dinî kimlik, nesnel bir sınıflandırma olmaktan çıkar; dönemin politik rüzgârına göre yeniden yazılan bir anlatıya dönüşür.

Einstein'ın bu gözlemi anti-Semitizm, milliyetçilik ve yabancı düşmanlığı üzerine erken bir derstir; aynı zamanda mizah yoluyla kolektif aidiyet iddialarının kırılganlığını ifşa eder. Bugün de 'bizden biri' ya da 'dışarıdan gelen' tanımlarının ne kadar çabuk tersine döndüğünü anlamak için güçlü bir örnektir.

Kaynak bilgisi yalnızca 1910'lara işaret eder; bu nükteli gözlemin tam olarak hangi yazı, mektup ya da konuşma içinde geçtiğine ilişkin belirli bir yer verilmemiştir. O dönem Einstein'ın Alman akademik ve toplumsal çevrelerce giderek daha fazla sahiplenildiği, öte yandan Yahudi kimliği nedeniyle farklı ülkelerde farklı biçimlerde damgalandığı bilinmektedir.