Ünlü söz
“Düdüğü için pahalı, çok pahalı bir bedel ödedi.”
— Benjamin Franklin (1706 – 1790)
İngilizce aslı
He has paid dear, very dear, for his whistle.
Ne anlatıyor?
Bu söz, Franklin'in "The Whistle" (Düdük) adlı kısa anlatısının özünü oluşturan bir ifadedir. Anlatıda Franklin, çocukluğunda bir düdüğü, olması gerekenden çok daha fazla para ödeyerek satın aldığını hatırlar. Bu basit çocukluk deneyimi, onun için insanın bir şeye değerinden fazla ödeme yapmasının evrensel bir metaforuna dönüşür. Ailesinin alayı, ödediği fazla paranın onda bıraktığı pişmanlık ve ders, hayatının ilerleyen dönemlerinde gözlemlediği birçok insan davranışını anlamlandırmak için kullandığı bir ölçüt hâline gelir.
Franklin, insanların çoğu zaman şöhret, makam, servet ya da anlık hazlar uğruna huzurlarından, özgürlüklerinden, sağlıklarından ve zamanlarından çok daha fazlasını feda ettiklerini düşünür. Ona göre bu kişiler aslında "düdükleri için pahalı bir bedel ödemişlerdir." İfade, aşırı ödenen bedel ile elde edilen şey arasındaki orantısızlığı vurgulayan bir uyarıdır.
Sözün gücü, gündelik bir çocukluk anısından ahlaki bir ders çıkarmasındadır. Bugün de aşırı çalışarak sağlığını kaybeden, gereksiz rekabetin içine sürüklenen ya da kısa vadeli çıkarlar için kalıcı değerlerinden vazgeçen insanları anlatmak için kullanılabilir. Franklin'in tavrı didaktik ama yumuşaktır; dersini doğrudan emirlerle değil, okurun kendi tercihlerini tartmasına yardımcı olacak bir benzetmeyle verir.
Hangi bağlamda söylendi?
Franklin'in "The Whistle" başlıklı yazısı, 10 Kasım 1779'da yazılmış ve daha sonra ölümünden sonra yayımlanan yazıları arasında yer almıştır. Metinde, çocukken düdüğe fazla para ödemesiyle başlayan bir anıdan yola çıkarak, insanların hayatta çeşitli arzuları uğruna ödedikleri aşırı bedelleri anlatır. 1919 tarihli Bartlett's Familiar Quotations'ın 10. baskısında da yer almıştır.
Kaynak
- Eser: 1770s (1919)
- Künye: The Whistle (November, 1779); reported in Bartlett's Familiar Quotations, 10th ed. (1919)
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Benjamin_Franklin
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Washington hakkında gelecek kuşakların ne söyleyeceğini burada bilir ve keyfini sürerdiniz. Zira bin fersah, bin yılla neredeyse aynı etkiyi yapar.”
— Benjamin Franklin (1706 – 1790)
“Matbaacı B. Franklin'in Bedeni; Eski bir Kitabın Kapağı Gibi, İçindekileri Sökülmüş, Yazısı ve Yaldızı Alınmış Şekilde, Burada Yatıyor, Kurtlara Yem. Ama Eser Tamamen Kaybolmayacak: Çünkü, O İnandığı Üzere, Bir Kez Daha Ortaya Çıkacak, Yazarı Tarafından Düzeltilmiş ve İyileştirilmiş Yeni ve Daha Mükemmel Bir Baskıyla.”
— Benjamin Franklin (1706 – 1790)
“Belanın gelmesini bekleme ya da hiç gerçekleşmeyebilecek şeyler için kaygılanma. Güneş ışığında kal.”
— Benjamin Franklin (1706 – 1790)
“Güvensizlik ve ihtiyat, güvenliğin ana babasıdır.”
— Benjamin Franklin (1706 – 1790)
“Birçok şeyi arzularsan, birçok şey sana az görünür.”
— Benjamin Franklin (1706 – 1790)
“Uykuya gerekli olandan ne kadar fazla zaman harcıyoruz! Unutuyoruz ki uyuyan tilki tavuk yakalayamaz ve Zavallı Richard'ın dediği gibi mezarda yeterince uyku olacak.”
— Benjamin Franklin (1706 – 1790)