İçeriğe geç
2Wsözlük

Ünlü söz

“Düdüğü için pahalı, çok pahalı bir bedel ödedi.”

— Benjamin Franklin (1706 – 1790)

KaynaklıSöz, künyesiyle birlikte Wikiquote'ta kayıtlı.
Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram

Söz kartını indir

İngilizce aslı

He has paid dear, very dear, for his whistle.

Ne anlatıyor?

Bu söz, Franklin'in "The Whistle" (Düdük) adlı kısa anlatısının özünü oluşturan bir ifadedir. Anlatıda Franklin, çocukluğunda bir düdüğü, olması gerekenden çok daha fazla para ödeyerek satın aldığını hatırlar. Bu basit çocukluk deneyimi, onun için insanın bir şeye değerinden fazla ödeme yapmasının evrensel bir metaforuna dönüşür. Ailesinin alayı, ödediği fazla paranın onda bıraktığı pişmanlık ve ders, hayatının ilerleyen dönemlerinde gözlemlediği birçok insan davranışını anlamlandırmak için kullandığı bir ölçüt hâline gelir.

Franklin, insanların çoğu zaman şöhret, makam, servet ya da anlık hazlar uğruna huzurlarından, özgürlüklerinden, sağlıklarından ve zamanlarından çok daha fazlasını feda ettiklerini düşünür. Ona göre bu kişiler aslında "düdükleri için pahalı bir bedel ödemişlerdir." İfade, aşırı ödenen bedel ile elde edilen şey arasındaki orantısızlığı vurgulayan bir uyarıdır.

Sözün gücü, gündelik bir çocukluk anısından ahlaki bir ders çıkarmasındadır. Bugün de aşırı çalışarak sağlığını kaybeden, gereksiz rekabetin içine sürüklenen ya da kısa vadeli çıkarlar için kalıcı değerlerinden vazgeçen insanları anlatmak için kullanılabilir. Franklin'in tavrı didaktik ama yumuşaktır; dersini doğrudan emirlerle değil, okurun kendi tercihlerini tartmasına yardımcı olacak bir benzetmeyle verir.

Hangi bağlamda söylendi?

Franklin'in "The Whistle" başlıklı yazısı, 10 Kasım 1779'da yazılmış ve daha sonra ölümünden sonra yayımlanan yazıları arasında yer almıştır. Metinde, çocukken düdüğe fazla para ödemesiyle başlayan bir anıdan yola çıkarak, insanların hayatta çeşitli arzuları uğruna ödedikleri aşırı bedelleri anlatır. 1919 tarihli Bartlett's Familiar Quotations'ın 10. baskısında da yer almıştır.

Kaynak

Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.

Konular

İlgili sözler