Ünlü söz
“Sen ve ben uzun zamandır dosttuk: şimdi sen benim düşmanımsın, ben de senin düşmanınım.”
— Benjamin Franklin (1706 – 1790)
İngilizce aslı
You and I were long friends: you are now my enemy, and I am yours.
Ne anlatıyor?
Bu cümle, siyasi kırılmaların kişisel dostlukları nasıl acımasızca bölebildiğini yalın bir dille gösterir. Franklin, yıllarca süren bir dostluğun, bir siyasi ayrışma nedeniyle düşmanlığa dönüşmesini ne öfke patlamasıyla ne de uzun bir söylevle anlatır; yalnızca durumu tespit eder. Bu sadelik, kopuşun geri döndürülemezliğini daha da güçlü hissettirir.
Sözün arkasında, kişisel bağlar ile toplumsal aidiyetler arasındaki gerilim yatar. Franklin ve muhatabı, ortak bir geçmişe sahip olsalar da artık farklı kamplarda yer alırlar. Bu durum, bireyin özel ilişkilerinin tarihsel olaylar karşısında ne kadar kırılgan olduğunu hatırlatır. Franklin, dostluğun bitişini bir kayıp olarak teslim ederken, aynı zamanda yeni dönemin getirdiği siyasi gerçeği de kabul eder. Bu ikisi arasında bir denge kurmaya çalışmaz; ikisini de olduğu gibi söyler.
Hangi bağlamda söylendi?
Franklin, bu satırları 5 Temmuz 1775'te, Amerikan Bağımsızlık Savaşı'nın başlamasından kısa bir süre sonra, İngiliz yayıncı ve eski dostu William Strahan'a yazdığı mektupta kaleme almıştır. Mektubun arka planında, Britanya ile Amerikan kolonileri arasındaki bağların kopması ve bu süreçte kişisel dostlukların da siyasetin gölgesinde kalması yer alır.
Kaynak
- Eser: Epistles (1919)
- Künye: Letter to William Strahan (5 July 1775); reported in Bartlett's Familiar Quotations, 10th ed. (1919)
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Benjamin_Franklin
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Biraz geçici güvenlik satın almak için temel özgürlükten vazgeçecek olanlar, ne özgürlüğü ne de güvenliği hak ederler.”
— Benjamin Franklin (1706 – 1790)
“Büyük bir İmparatorluk, büyük bir pasta gibi, en kolay kenarlarından azalır.”
— Benjamin Franklin (1706 – 1790)
“Dümene geçirilecek ilk adam iyi biri olacaktır. Sonra ne tür birinin gelebileceğini kimse bilemez. Yürütme, başka yerlerde olduğu gibi burada da monarşiyle sonuçlanana dek sürekli büyüyecektir.”
— Benjamin Franklin (1706 – 1790)
“Halk vergi baskısından ne kadar hoşnutsuz olursa, prensin yandaşlarına dağıtacak ve tüm direnişi bastıracak birliklere ödemek için o kadar çok paraya ihtiyacı olur; bu da ona dilediği gibi yağmalamaya olanak tanır. Yüz kraldan biri bile Firavun'un örneğini izlemekten kaçınmaz; önce halkın tüm parasını, sonra tüm topraklarını alır, ardından da onları ve çocuklarını sonsuza dek köle yapar...”
— Benjamin Franklin (1706 – 1790)
“Bu duygularla, Sayın Başkan, tüm kusurlarıyla birlikte – eğer kusur iseler – bu Anayasayı onaylıyorum; çünkü bizim için genel bir Hükûmetin gerekli olduğunu düşünüyorum ve iyi yönetildiğinde halk için bir nimet olmayacak hiçbir yönetim biçimi yoktur; ayrıca, bunun bir süre boyunca iyi yönetileceğine ve ancak halk, başka hiçbir yönetime muktedir olamayacak kadar yozlaşıp despotik bir yönetime ihtiyaç duyduğunda, kendinden önceki diğer biçimler gibi despotizmle son bulacağına inanıyorum.”
— Benjamin Franklin (1706 – 1790)
“Sırrını bir düşmandan saklamak istiyorsan, onu bir dosta söyleme. Kalk, Ey Tembel, hayatı boşa harcama; mezarda yeterince uyku olacak.”
— Benjamin Franklin (1706 – 1790)