Ünlü söz
“Sırrını bir düşmandan saklamak istiyorsan, onu bir dosta söyleme. Kalk, Ey Tembel, hayatı boşa harcama; mezarda yeterince uyku olacak.”
— Benjamin Franklin (1706 – 1790)
İngilizce aslı
If you would keep your Secret from an enemy, tell it not to a friend. Up, Sluggard, and waste not life; in the grave will be sleeping enough.
Ne anlatıyor?
Benjamin Franklin'in bu sözü iki ayrı düşünceyi birleştirir. İlk cümle, insan doğasına ve dostluğun kırılganlığına dair temkinli bir gözlemdir. Franklin'e göre bir sırrı saklamanın en güvenli yolu, onu kimseyle paylaşmamaktır; çünkü dostluklar değişebilir ve bugün güvendiğin kişi yarın düşmanın olabilir. Bu, arkadaşlığa duyulan güveni değil, sırrınızın korunması riskini vurgulayan pratik bir uyarıdır.
İkinci cümle ise tembellik ve zaman yönetimi üzerine kuruludur. Franklin, 'tembel' kişiye seslenerek hayatın boşa harcanmamasını öğütler; çünkü ölüm geldiğinde zaten sonsuz bir dinlenme olacaktır. Bu ifade, yaşamı çalışma, üretim ve eylemle değerlendirmeyi salık veren dönemin ahlâk anlayışını yansıtır. Her iki cümle de Franklin'in genel dünya görüşünü özetler: ihtiyatlı ol, akıllıca davran, vaktini boşa geçirme ve sırlarını özenle koru.
Hangi bağlamda söylendi?
Bu sözler, Franklin'in 'Poor Richard's Almanack' adlı yıllık almanağında farklı yıllara ait öğütler olarak yer almıştır. 1740'larda yazılmış olan bu cümleler, o dönem Amerika'sında yaygın olarak okunan bu almanakta pratik ahlâk ve gündelik bilgelik dersleri olarak sunulmuştur. Franklin, almanakta 'Poor Richard' (Zavallı Richard) takma adıyla konuşur ve okuyucularına tutumlu, çalışkan ve ihtiyatlı bir yaşam sürmeleri çağrısında bulunurdu. Cümleler, bu geleneğin tipik örnekleridir: kısa, akılda kalıcı ve doğrudan öğüt veren bir üsluba sahiptirler.
Kaynak
- Eser: 1740s
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Benjamin_Franklin
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Düşmanlarını sev, çünkü onlar sana kusurlarını söylerler.”
— Benjamin Franklin (1706 – 1790)
“Bu kütüphane bana sürekli çalışarak kendimi geliştirme imkânı sağladı; bunun için her gün bir-iki saat ayırdım ve böylece babamın bir zamanlar benim için tasarladığı öğrenimli eğitimin kaybını bir dereceye kadar telafi ettim. Okumak, kendime izin verdiğim tek eğlenceydi. Meyhanelerde, oyunlarda ya da her türlü eğlencede vakit harcamadım. İşimdeki gayretim de gerektiği kadar yorulmak bilmez biçimde sürdü.”
— Benjamin Franklin (1706 – 1790)
“Bir kuruş biriktiren, iki peni kazanmış sayılır.”
— Benjamin Franklin (1706 – 1790)
“Uykuya gerekli olandan ne kadar fazla zaman harcıyoruz! Unutuyoruz ki uyuyan tilki tavuk yakalayamaz ve Zavallı Richard'ın dediği gibi mezarda yeterince uyku olacak.”
— Benjamin Franklin (1706 – 1790)
“Halkını, zamanının onda birini kendi hizmetinde çalıştırmak üzere vergilendiren bir yönetim, sert bir yönetim sayılırdı.”
— Benjamin Franklin (1706 – 1790)
“İyi söylemektense iyi yapmak yeğdir.”
— Benjamin Franklin (1706 – 1790)