Ünlü söz
“İyi söylemektense iyi yapmak yeğdir.”
— Benjamin Franklin (1706 – 1790)
İngilizce aslı
Well done is better than well said.
Ne anlatıyor?
Bu özdeyiş, söz ile eylem arasındaki kadim gerilimi en yalın biçimde ortaya koyar. Franklin burada sözlü vaatlerin, planların ya da güzel konuşmaların tek başına bir değer taşımadığını; asıl önemli olanın ortaya konan iş, yapılan eylem ve yaratılan sonuç olduğunu vurgular. Sözün gücünü küçümsemekten çok, tamamlanmamış sözlere karşı bir uyarı niteliği taşır; çünkü insanların zaafı, bir işi yapmadan önce onu anlatarak tatmin olmaktır.
Franklin'in yaşadığı dönem, Aydınlanma düşüncesinin ve pratik aklın yükseldiği bir çağdı. Bu söz de o dönemin ampirist ve pragmatist ruhunu yansıtır: Doğrulanabilir sonuçlar, retorikten üstündür. Bu ifade aynı zamanda karakterle de ilgilidir; güvenilirlik, verilen sözlerin tutulmasıyla inşa edilir.
Günümüzde de bu özdeyiş, projelerini sürekli anlatıp hiçbirini tamamlamayan insanlardan, kurumsal dünyada yapılan içi boş sunumlara kadar pek çok duruma uyarlanabilir. Bize, başkalarını etkilemenin en sağlam yolunun sözlerden değil, görünür ve somut sonuçlardan geçtiğini hatırlatır.
Hangi bağlamda söylendi?
Benjamin Franklin bu özdeyişi, 1732'den itibaren 'Fakir Richard' (Poor Richard) takma adıyla çıkardığı ve dönemin Amerikan kolonilerinde büyük popülerlik kazanan yıllık almanağında yayımladı. 1737 tarihli baskıda yer alan bu söz, almanağın klasik üslubunu taşır: çalışmayı, tutumluluğu ve pratik aklı yücelten kısa, akılda kalıcı bir öğüt.
Kaynak
- Eser: Poor Richard's Almanack (1733)
- Künye: Poor Richard's Almanack (1737)
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Benjamin_Franklin
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Bir Yüce, en mükemmel varlığın olduğuna inanıyorum. ... O'nun, yarattıklarının mutluluğundan hoşnut olduğuna ve sevindiğine inanıyorum; ve erdem olmadan insan bu dünyada mutluluğa erişemeyeceği için, O'nun beni erdemli görmekten sevinç duyduğuna kesin olarak inanıyorum.”
— Benjamin Franklin (1706 – 1790)
“Düşmanlarını sev, çünkü onlar sana kusurlarını söylerler.”
— Benjamin Franklin (1706 – 1790)
“Vali Thomas bu sobanın yapısından, anlatıldığı şekilde o kadar memnun kaldı ki, onları bir süre boyunca tek başıma satmam için bana bir patent vermeyi teklif etti; ancak bu tür durumlarda beni her zaman etkilemiş bir ilkeden ötürü reddettim: Başkalarının icatlarından büyük yararlar sağladığımıza göre, kendi icatlarımızla da başkalarına hizmet etme fırsatından memnuniyet duymalıyız ve bunu özgürce ve cömertçe yapmalıyız.”
— Benjamin Franklin (1706 – 1790)
“Bence görüşler, etkileri ve sonuçlarıyla yargılanmalıdır; bir kimse kendisini daha az erdemli ya da daha çok ahlaksız kılmaya yönelik hiçbir görüşe sahip değilse, tehlikeli hiçbir görüşe sahip olmadığı sonucuna varılabilir; umarım benim durumum da budur.”
— Benjamin Franklin (1706 – 1790)
“Yüz suçlunun kurtulması, bir masumun ceza çekmesinden daha iyidir; bu, uzun zamandır genel olarak kabul görmüş ve bildiğim kadarıyla hiç tartışılmamış bir ilkedir.”
— Benjamin Franklin (1706 – 1790)
“Sırrını bir düşmandan saklamak istiyorsan, onu bir dosta söyleme. Kalk, Ey Tembel, hayatı boşa harcama; mezarda yeterince uyku olacak.”
— Benjamin Franklin (1706 – 1790)