Ünlü söz
“Amerikan hükümetinin politikası, yurttaşlarını özgür bırakmak, onların uğraşlarında ne onları kısıtlamak ne de onlara yardım etmektir.”
— Thomas Jefferson (1743 – 1826)
İngilizce aslı
The policy of American government is to leave its citizens free, neither restraining them nor aiding them in their pursuits.
Ne anlatıyor?
Jefferson bu sözde, devletin birey karşısındaki konumunu net biçimde tarif eder: Devlet ne bireyin önüne engel koymalı ne de ona destek olmalıdır. Bu, klasik liberalizmin "bırakınız yapsınlar" anlayışının özlü bir ifadesidir. Jefferson'a göre özgürlük, devletin müdahalesinden bağımsız olarak bireyin kendi yolunu çizebilmesiyle mümkündür; devletin yardımı bile bir tür bağımlılık yaratır ve özgürlüğü zedeler.
Bu yaklaşım, Jefferson'un Aydınlanma düşüncesinden ve John Locke gibi filozoflardan etkilenen devlet anlayışını yansıtır. Ona göre hükümetin meşruiyeti, bireylerin haklarını korumakla sınırlıdır; bunun ötesine geçen her müdahale özgürlük alanını daraltır. Söz, özellikle ekonomik girişimler ve bireysel çabalar bağlamında devletin tarafsız kalması gerektiğini vurgular.
Bugün bu ifade, devletin ekonomideki rolü, sosyal yardım politikaları ve bireysel özgürlükler konusundaki tartışmalarda hâlâ referans noktasıdır. Ancak "yardım etmemek" ilkesi, fırsat eşitsizliği ve sosyal adalet arayışları karşısında eleştiriye de açıktır. Jefferson'un sözü, devlet-birey ilişkisine dair minimal devlet anlayışının en yalın formülasyonlarından biridir.
Hangi bağlamda söylendi?
Jefferson bu sözü, 1787'de M. L'Hommande'a yazdığı bir mektupta dile getirmiştir. Bu dönemde Jefferson, Paris'te Amerikan elçisi olarak bulunuyor ve ABD Anayasası'nın hazırlık sürecindeki tartışmaları yakından izliyordu. Devletin birey karşısındaki rolü, o dönemde federalistler ile anti-federalistler arasındaki en hararetli tartışma konularından biriydi.
Kaynak
- Eser: 1780s (1787)
- Künye: Letter to M. L'Hommande, (1787), as quoted in The Jeffersonian Cyclopedia (1900), edited by John P. Foley, p. 500
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Thomas_Jefferson
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Diyorum ki, yeryüzü bu kuşakların her birine, kendi dönemi boyunca, tam olarak ve kendi hakkıyla aittir. İkinci kuşak onu birincinin borçlarından ve yükümlülüklerinden arınmış olarak teslim alır; üçüncü, ikinciden arınmış olarak alır ve böylece sürer. Çünkü eğer birinci kuşak ona bir borç yükleyebilseydi, o zaman yeryüzü yaşayan kuşağın değil, ölülerin olurdu. Öyleyse hiçbir kuşak, kendi varoluş süresi içinde ödenebileceğinden daha büyük borçlar altına giremez.”
— Thomas Jefferson (1743 – 1826)
“Avrupa devletlerinin en önemli mücadelelere ve fedakârlıklara değer bulduğu bir ticaret kolunu kendi ülkemiz üzerinden yönlendireceğiz ve barış halinde... Amerikan birliğine, İngiliz Kanada Eyaleti'nin tehlikeli genişlemesine karşı bir bariyer oluşturacağız ve özgürlük imparatorluğuna geniş ve verimli bir ülke katarak tehlikeli düşmanları değerli dostlara dönüştüreceğiz.”
— Thomas Jefferson (1743 – 1826)
“Modern dillere gelince, daha önce de belirttiğim gibi Fransızca vazgeçilmezdir. Ondan sonra İspanyolca bir Amerikalı için en önemlisidir. İspanya ile bağlantımız zaten önemlidir ve her geçen gün daha da önemli hale gelecektir. Ayrıca Amerikan tarihinin eski bölümü esas olarak İspanyolca yazılmıştır.”
— Thomas Jefferson (1743 – 1826)
“Ürkek insanlar, özgürlüğün fırtınalı denizine istibdadın sakinliğini tercih ederler.”
— Thomas Jefferson (1743 – 1826)
“Cumhuriyet, insanlığın haklarıyla sürekli açık ya da gizli savaş hâlinde olmayan tek yönetim biçimidir.”
— Thomas Jefferson (1743 – 1826)
“Dokuz eyaletin yeni Anayasamızı kabul etmesine içtenlikle seviniyorum. Bu iyi bir tuval; üzerindeki yalnızca birkaç fırça darbesinin rötuşlanması gerekiyor. Bunların ne olduğunu, kuzeyden güneye bir haklar bildirgesi talep eden genel sesin yeterince ortaya koyduğunu düşünüyorum.”
— Thomas Jefferson (1743 – 1826)